آنژیوگرافی قلب: هدف، اقدامات قبل وبعد از آن، عوارض و مزایا

آنژیوگرافی قلب سابقه نسبتاً زیادی دارد؛ اولین بار حدود ۴۵ سال قبل این کار انجام شد. در آن زمان هم با وسیله‌ای به نام کاتتر، از طریق رگ دست، به رگ قلب می‌رسیدند و عکس‌برداری انجام می‌دادند.
نام آنژیوگرافی قلب برای بسیاری از بیماران ترسناک و وحشت‌انگیز است اما واقعیت این است که این روش تصویربرداری آنقدر که فکر می‌کنید هم ناخوشایند و خطرناک نیست. شاید بتوان گفت در حال حاضر میزان مرگ و میر ناشی ازآنژیوگرافی از یک درصد هم کمتر باشد اما از طرف دیگر این روش تصویربرداری اطلاعاتی را به دست می‌دهد که شاید هیچ روش دیگری قادر به مهیاکردن آنها نباشد.

download-2

آنژیوگرافی عروق کرونر به معنی عکسبرداری ا ز رگ های خونرسان قلب بااستفاده از تزریق یک ماده رنگی(حاجب) می باشد . با این روش پزشک از گرفتگی یا عدم گرفتگی سرخرگ های کرونر قلب (خون رسان) آگاهی می یابد. آنژیوگرافی یکی از دقیق ترین روشهای تشخیص بیماری عروق قلب است برای انجام آنژیوگرافی نیاز به بیهوشی نیست گاهی قبل از شروع کار یک آرامش بخش داده میشود .طول مدت آنژیوگرافی بسته به شریان مورد بررسی متفاوت است، ولی معموال بین ۱۵ تا ۴۵ دقیقه طول میکشد. با توجه به اینکه امروزه در تمام دنیا و کشور ما از شایعترین بیماری های قلبی و در راس علت مرگ و میر بیماری عروق کرونر است. هرروز روش های تشخیصی و درمانی جدیدی با موفقیت بیشتر و عوارض کمتر وارد عرصه پزشکی می شوند که بصورت روزمره بطور وسیعی در بیمارستان های مختلف استفاده می شوند . اگرچه معمولا آنژیوگرافی بدون درد و ناراحتی انجام می‌شود، اما در مواردی نیز آنژیوگرافی عوارضی دارد و هنگام تزریق ماده حاجب احساس تهوع و استفراغ، برافروختگی موقت یا گرمی به بیمار دست می‌‏دهد که به سرعت برطرف می‌شود. آنژیوگرافی معمولا یک آزمایش بی‌خطر است اما در موارد نادر اگر در حین عبور کاتتر بیمار دچار مشکل شود، معمولا می‌توان به سرعت داروهای لازم را به طور مستقیم به داخل قلب تزریق و مشکل را رفع کرد. جهت کسب اطلاعات در مورد درمان گرفتگی عروق قلب بر روی لینک کلیک نمایید.

هدف

سرخرگهای کرونری، خون و اکسیژن مورد نیاز عضله قلبی را تامین می کنند. ممکن است این سرخرگ ها متعاقب تجمع کلسترول، سلول ها یا سایر موارد دچارتنگی شوند . این امر سبب کاهش جریان خون به قلب شما می شود . اگر یک لخته خون تشکیل شود و به طور کامل جریان خون از خالل سرخرگ را دچار انسداد سازد، حمله قلبی رخ می دهد. آنژیوگرافی صرفاً یک روش تشخیصی بوده که با استفاده از اشعه ایکس و برای بررسی عروق قلب یاکرونر و تعیین میزان انسداد عروقی می باشد ومنجر به باز شدن عروق نمی شود. بر اساس ضایعات عروقی مشاهده شده در آنژیوگرافی ممکن است آنژیوپالستی (PTCA)، عمل جراحی (CABG) و یا درمان دارویی انتخاب شود. ممکن است درصورت مناسب بودن شرایط، عمل آنژیوپالستی بالفاصله بعداز آنژیوگرافی (یعنی در همان جلسه ) انجام شود. معمولا به دنبال رگ‌نگاری (آنژیوگرافی) و تشخیص قطعی رگهای مسدود شده، آنژیوپلاستی انجام می شود. طی آن نواحی باریک شده مجرای رگ به کمک باد کردن یک بالن کوچک مخصوص در داخل رگ، و یا از بین بردن انسداد به کمک لیزر باز می‌شوند.

اقدامات قبل از آنژیو

اقداماتی که قبل از انجام آنژیو انجام می شود عبارتند از:
1. حدود هشت ساعت قبل از انجام آنژیوگرافی، هیچ نوشیدنی و خوراکی نباید مصرف شود.
2. ممکن است پزشک از بیمار بخواهد که شب قبل از آنژیوگرافی، در بیمارستان بستری شود تا فرد تحت نظر قرار بگیرد.
3. صبح روز آزمایش نیز علایم حیاتی فرد مورد بررسی قرار می‌گیرد.
4. قبل از انجام آنژیوگرافی، بیمار باید فرم رضایت نامه را پر کند.
5. خطرات احتمالی در حین آنژیوگرافی و پس از آن، برای بیمار شرح داده می‌شود تا در صورت بروز خطر، فرد بیمار انتظار آن را داشته باشد.
6. اگر نسبت به غذاهای دریایی حساسیت غذایی دارید، حتما به پزشک خود اطلاع دهید. اگر تا به حال به موارد خاصی حساسیت شدیدی نشان داده‌اید نیز باید به پزشک خود بگویید.

اقدامات و توصیه های بعد از آنژیوگرافی

بعد از انجام آنژیو گرافی اقداماتی که توصیه می شود عبارتند از:
1. در صورتی که اقدام خاصی از قبیل آنژیوپالستی و یا عمل جراحی در نظر نباشد ، روز بعد از عمل بیمار قابل ترخیص بوده و میتواند فعالیت معمول را داشته باشد و استحمام بالمانع است.
2. ضایعه پوستی خاصی در محل آنژیوگرافی باقی نمی باشد.
3. روز بعد می توانید پانسمان خود را خارج و در صورت عدم مشکل خاص در رابطه با نتیجه آنژیوگرافی راه بروید.
4. به مدت یک هفته از بلند کردن اجسام بیش از یک کیلوگرم خودداری کنید.

عوارض آنژیوگرافی:

خطر مرگ ( کمتراز 11/0درصد) انفارکتوس قلبی حوادث عروقی مغزی آریتمی عوارض عروقی حساسیت به ماده حاجب پارگی حفرات قلب افت فشارخون و عوارض همو دینامیک
درکل آنژیوگرافی روش بسیار کم عارضه ای است و هیچ منع مطلقی ندارد مگراینکه خود بیمار رضایت به انجام آنژیو گرافی نداشته باشد بیشتر عوارض بدلیل بیماری پیشرفته بیمار از نظر شدت بیماری یا بیماریهای همراه با بیماری عروق کرونر است .
عوارض ماژوریا اصلی آنژیو گرافی کمتر از دو درصد است که اغلب براحتی با آمادگی کامل بیمار و رعایت شرایط آمادگی و کنترل وضعیت کلیوی و دیابت و داروهای ضد انعقاد و کنترل حساسیت و قطع بعضی داروها قابل پیشگیری و درمان می باشند بجز عوارض ناخواسته و غیر قابل پیش بینی که شرایط خاصی ضرورت دارد.
ـ معمولا طول مدت بستری برای آنژیو گرافی در بیماران سر پایی 6-4 ساعت و اطمینان از کنترل خونریزی و تثبیت علایم حیاتی و ریتم بیمار در صورتی که بیمار نیاز به آنژیوپلاستی یا جراحی اورژانس قلب نداشته باشد بیمار مرخص و ادامه درمان دارویی یا درمان مداخله ای را پیگیری می نماید.
ـ عوارض قلبی آنژیوگرافی درگروهی ازبیماران که تنگی سه رگ کرونر یا تنگی شدید شاهرگ قلب دارند- بیمارانی که درکلاس سه و چهار قلبی هستند بیماری دریچه ای میترال یا آئورت یا دریچه فلزی دارند- درصد پمپاژقلبی کمتراز 30درصد دارند تست ورزش پرخطر دارند فشار شریان ریوی بالا دارند و...بالاتر و بیشتر است .
ـ عوارض عروقی آنژیوگرافی دربیمارانی که استعداد خونریزی دارند یا وضیعت انعقادی کنترل نشده ای دارند بیماری عروق محیطی دارند یا فشار خون کنترل نشده دارند یا نارسایی شدید آئورت یا سکته مغزی اخیر دارند بیشتر است .

مزايا

آنژيوگرافي در زماني كوتاه وضعيت عروق قلب را به‌خوبي نشان داده و به پزشك كمك مي‌كند تا نوع درمان را با اطمينان بيشتري تعيين ‌كند. آنژيوگرافي درماني كاربرد بسيار گسترده‌اي داشته و در مقايسه با عمل جراحي از مزاياي متعدد از جمله كوتاه شدن دوره بستري، كاهش هزينه و كاهش عوارض بعد از عمل جراحي برخوردار است. به گفته وي امروزه آنژيوگرافي براي بررسي عروق كليه، مغز، قلب، ريه و دستگاه گوارش نيز به كار مي‌رود.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)