دیابت بارداری: نشانه‌ها و کنترل بیماری

دیابت بارداری یکی از انواع دیابت است که در این دوران بروز می کند و در اغلب موارد نیز با خاتمه بارداری از بین می رود، اما از آنجا که ابتلا به دیابت در دوران حاملگی جزء بارداری‌ های پرخطر محسوب می ‌شود و بی ‌توجهی به درمان و کنترل آن پیامدهای جد‌ی‌ بر‌ای مادر و جنین به دنبال‌ دارد، پیگیری آن بسیار حائز اهمیت است. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد درمان دیابت بر روی لینک کلیک نمایید. همچنین برای آگاهی از درمان دیابت نوع دو نیز می‌توانید بر روی لینک آن کلیک نمایید.

%d8%b3%db%8c

دیابت حاملگی یکی از حالات بارداری پرخطر محسوب می ‌شود و مبتلایان به این بیماری باید بیشتر از دیگران مراقب باشند.

این بیماری معمولاً بعد از هفته 28 بارداری در فرد ‌ایجاد می ‌شود و این افراد ممکن است قبل از بارداری نشانه ‌‌ای از دیابت نداشته باشند و بعد از بارداری هم اغلب دیابت آنها از بین‌ خواهد رفت و دیگر نیازی به تزریق انسولین نخواهند داشت.
دیابت بارداری از اختلالات مهم دوران بارداری است که 2 تا 7 درصد زنان باردار به آن مبتلا می‌شوند. برخی افراد تصور می‌کنند فقط زنانی که پیش از بارداری به دیابت مبتلا بوده‌اند، در دوران بارداری این بیماری را تجربه می‌کنند، در حالی که دیابت حاملگی نوعی دیابت است که ناگهان در دوران بارداری بروز می‌کند… زنانی که در بارداری قبلی خود، قندخون بالا یا نوزاد با وزن بالا داشته‌اند، سابقه مرگ داخل رحمی جنین بدون علت مشخص و زنان چاق با BMI بالای 30، بیشتر در معرض خطر ابتلا به دیابت بارداری قرار دارند. علاوه بر این، زنانی که پدر و مادر مبتلا به دیابت دارند نیز در معرض خطر هستند. اگر قبل از بارداری مراجعه کرده باشند، قندخون آنها را کنترل می‌کنیم، قند خون بعد از غذا و هموگلوبین A1C هم بررسی می‌شود اما اگر در زمان بارداری مراجعه کنند، در سه ماهه اول بارداری قندخون آنها آزمایش می‌شود. در صورتی که نتیجه این آزمایش‌ها طبیعی بود، به خانم باردار توصیه می‌کنیم رژیم غذایی مناسبی داشته باشد. در هفته 24 تا 28 بارداری مجددا هم قندخون ناشتا و هم تست تحمل گلوکز گرفته می‌شود.
ممکن است زن باردار، هیچ یک از علایم خطر را نداشته باشد، اما به دیابت بارداری مبتلا شو.
بارداری خود یک عامل خطر برای بروز دیابت است.بنابر این از زنانی که هیچ یک از علایم خطر ابتلا به دیابت بارداری را نداشته باشند تست غربالگری گرفته می‌شود.

این افراد در هفته 24 تا 28 بارداری بهتر است از نظر ابتلا به دیابت بررسی ‌شوند. در این زمان از مادران باردار تست 50 گرم گلوکز گرفته می‌شود به‌گونه‌ای که 50 گرم گلوکز به آنها داده و بعد از یک ساعت میزان قندخونشان بررسی می‌شود، اگر بالای 130 میلی گرم در دسیلی تر بود، لازم است تست تحمل گلوکز بدهند. در زنانی که پدر و مادرشان مبتلا به دیابت نوع2 هستند، احتمال ابتلا به دیابت بارداری بیشتر است.

نشانه‌های دیابت بارداری

دیابت بارداری یک نوع از بیماری دیابت است که در طی دوران بارداری در زنان بروز می کند و معمولا بعد از تولد نوزاد برطرف می شود. علائم دیابت بارداری شبیه علائم بقیه انواع دیابت است.

در طی عمل هضم غذاها در دستگاه گوارش، کربوهیدرات ها به گلوکز تبدیل می شوند. گلوکز وارد جریان خون می شود و توسط هورمونی به نام انسولین که از لوزالمعده ترشح می شود، به داخل سلول های بدن منتقل می شود تا بسوزد و انرژی تولید کند.

در بیماران مبتلا به دیابت، انسولین به مقدار کافی تولید نمی شود و یا این که سلول ها نمی توانند از انسولین استفاده کنند و گلوکز وارد سلول ها نمی شود، در نتیجه میزان گلوکز (قند) خون بالا می رود.

دیابت بارداری یک نوع از بیماری دیابت است که در طی دوران بارداری در زنان بروز می کند و معمولا بعد از تولد نوزاد برطرف می شود.

دیابت بارداری در 3 تا 6 درصد زنان باردار دیده می شود و معمولا در سه ماهه دوم بارداری شروع می شود.

علائم شایع دیابت بارداری شبیه سایر نشانه های مرتبط با بارداری است. لذا تشخیص آن سخت است.

اگر هر یک از علائم زیر را در خودتان مشاهده کردید به پزشک مراجعه کنید تا آزمایش سنجش قند خون را برای شما بنویسد.

1- افزایش اشتها

پرخوری از علائم دیابت بارداری است، ولی علی رغم آن زن باردار ممکن است دچار کاهش وزن شود.

بدن در پاسخ به میزان بالای هورمون انسولین در خون، انسولین بیشتری را تولید و ترشح می کند. یک تاثیر انسولین این است که اشتها را زیاد می کند، در نتیجه میزان بیشتر انسولین، گرسنگی را بیشتر می کند.

2- تشنگی زیاد

زن باردار مبتلا به دیابت بارداری دچار تشنگی زیاد می شود، زیرا بدن برای رقیق کردن گلوکز بالا در خون، آب و مایعات بیشتری طلب می کند.

همچنین بدن برای رقیق کردن خون، مایعات را از بافت ها به سمت خون بیرون می کشد؛ بعنوان مثال آب عدسی چشم را خارج می کند. این عمل مسیر تمرکز بینایی را تحت تأثیر قرار داده و باعث تاری دید می شود.
وقتی نوسانات قند خون زیاد شود باعث احساس خستگی می گردد، زیرا بدن نمی تواند به طور مناسب از قند خون (گلوکز) به عنوان سوخت برای تولید انرژی استفاده کند. لذا انرژی بدن کم می شود

3- پرادراری

مصرف زیاد مایعات در اثر تشنگی زیاد باعث می شود زن باردار ادرار زیادی از بدن دفع کند.

همچنین پرادراری یکی از علائم دیابت است، زیرا کلیه ها با افزایش حجم ادرار می خواهند قند اضافی را از خودشان دور کنند.

این دفع زیاد ادرار با دفع متناوب مقادیر کم ادرار که طی بارداری شایع است متفاوت می باشد.
دادن آزمایش ادرار میزان بالای گلوکز را در ادرار مشخص می کند.

4- عفونت ها

زمانی که بیماری دیابت توانایی مبارزه بدن با عفونت ها را کم می کند، زن باردار دچار عفونت های مکرری در مثانه، واژن و پوست می شود.

گلبول های سفید خون از بدن در برابر باکتری ها دفاع می کنند، ولی با افزایش قند خون در دیابت، این گلبول ها نمی توانند به طور طبیعی عمل کنند. در نتیجه قدرت دفاعی بدن کم می شود.

همچنین یک خانم باردار مبتلا به دیابت بارداری می تواند دچار عفونت قارچی در واژن یا پوست شود.

تعداد کمی قارچ به طور طبیعی در ناحیه واژن وجود دارد. در دیابت بارداری، ترشحات واژن و ادرار حاوی گلوکز (قند) بیشتری هستند. در نتیجه قارچ های واژن، به عنوان غذا از گلوکز استفاده کرده و تکثیر پیدا می کنند.

در اثر قند خون بالا سیستم ایمنی بدن در معرض خطر قرار می گیرد و باعث می شود سلول های قارچ به عفونت قارچی تبدیل شوند.

دیابت باعث رشد زیاد قارچ کاندیداآلبیکانس می شود، در نتیجه فرد دچار عفونت های مکرر قارچی می گردد.

5- قند خون بالا

زمانی که یک خانم باردار علامت قابل توجهی از دیابت بارداری را نشان ندهد و علائم آن شبیه علائم بارداری عادی باشند، انجام آزمایشات تشخیص دیابت بارداری، به عنوان بخشی از مراقبت های پیش از زایمان برای زنان در معرض خطر بین هفته های 24 تا 28 بارداری لازم است.

برای این تشخیص (غربالگری)، پزشک آزمایش خون را برای اندازه گیری میزان گلوکز خون برای خانم باردار تجویز می کند.

6- تغییرات غیرعادی وزن

یک خانم باردار به طور متوسط در سه ماهه دوم بارداری، نیم کیلوگرم وزن در هفته اضافه می کند، ولی اگر خیلی بیشتر وزن اضافه کرد، یا افزایش وزن او متوقف شد و یا وزنش کم شد، باید به پزشک متخصص خودش مراجعه کند.

7- احساس خستگی

اگر سلول های بدن نتوانند از هورمون انسولین استفاده کنند، در نتیجه گلوکز نمی تواند وارد سلول ها شود و میزان آن در خون بالا می رود در نتیجه بدن مجبور می شود برای تأمین انرژی مورد نیاز سلول ها، عضلات و ذخایر چربی بدن را بسوزاند.

بنابراین زن باردار در اثر کاهش بافت ها و عضلات بدن دچار کاهش وزن و خستگی و بیحالی دائمی می شود، چون این عمل باعث می شود بدن انرژی بیشتری مصرف کند.

همچنین وقتی نوسانات قند خون زیاد شود باعث احساس خستگی می گردد، زیرا بدن نمی تواند به طور مناسب از قند خون (گلوکز) به عنوان سوخت برای تولید انرژی استفاده کند. لذا انرژی بدن کم می شود.

کنترل بیماری

برای کنترل دیابت بارداری اقدامات به شرح زیر توصیه می گردد:
• پایش منظم سطح قند خون در طی روز (در مراحل اولیه توصیه می گردد که 4 بار در روز قند خون را با دستگاههای اندازه گیریقند خون کنترل نمایید: قبل از صبحانه و 2 ساعت پس از هر وعده غذایی، برخی مواقع پایش قند خون قبل از همه وعده های غذایی نیز ممکن است لازم گردد. البته بعد از طی مرحله حاد نیاز به این میزان اندازگیری نخواهد بود)
• بررسی ادرار به منظور وجود کتونها (یک نوع اسید که وجود آن در ادرار نشان می دهد دیابت شما تحت کنترل نمی باشد)
• از رهنمودهای غذایی ای که پزشک معالجتان به شما دستور داده است ، پیروی کنید . نظم غذایی یکی از مهمترین موارد در کنترل قند خون در طی ساعات روز خواهد بود. بر همین اساس از شما خواسته می شود تا دریافت کالری تان را در چند نوبت در طی روز توزیع کنید.
• پس از کسب اجازه پزشک معالجتان، فعالیت بدنی و ورزش داشته باشید. داشتن پیاده روی به طور منظم در کنترل سطح قند خون بسیار مفید خواهد بود. برای جلوگیری از بروز عوراض در تعیین و نوع فعالیت بدنی حتما با پزشکتان مشورت نمایید.
• روند افزایش وزنتان را بررسی کنید. در طی دوران بارداری میزان افزایش وزن باید بین 7- 14 کیلو باشد. در افرادی کهبارداری را با چاقی و افزایش وزن آغاز می نمایند این میزان افزایش وزن بویژه در صورت ابتلا به دیابت بارداری باید حداقل باشد.
• در صورت نیاز انسولین مصرف کنید . انسولین تنها داروی دیابتی است که مصرف آن در طی بارداری در صورت عدم کنترلقند خون توصیه می گردد.
• افزایش فشار خونتان را کنترل کنید.

پایش قند توسط خود بیمار

پایش سطح گلوکر خونتان در طی دفعات معین در طی روز به شما کمک می کند تا تخمین بزنید که آیا الگوی رژیم غذایی و فعالیت بدنی ای که دارید برای کنترل سطح قند خون شما مفید است و یا نیاز به تجویز انسولین اضافی برای حفظ رشد و نمو صحیح در فرزندتان می باشد. پزشک معالجتان از شما خواهد خواست که گزارش های ثبت مصرف غذای روزانه خود را حفظ کنید و نیز از شما خواهند خواست که با ثبت مصرف قند و شکر خانگی خود، از مصرف بی رویه قندهای ساده پرهیز نمایید.
پایش قند خون شما شامل مراحل پیچیده ای نخواهد بود: با ایجاد خراش ظریف در نوک انگشتتان با یک ابزار نوک تیز ( لانست: ابزاری شبیه یک سوزن کوچک و نوک تیزکه دردی را برای شما به همراه نخواهد داشت) و چکاندن یک قطره خون بر روی صفحه باریک تست و استفاده از یک گلوکو متر ( ابزار پایش گلوکز خون ) می توانید میزان قند خون خود را براحتی تعیین نمایید. نتایج را در دفترچه گزارش روزانه خود ثبت نمایید و سپس ابزار های یکبار مصرف استفاده شده را ( سر سوزن و صفحه تست ) را دور بریزید ( در یک حفاظ یا قوطی پلاستیکی محکم و مناسب). در هنگام مراجعه مجدد به پزشکان دفتر ثبت قند خون خود را به همراه داشته باشید. بر آن اساس پزشک شما خواهد توانست قند خونتان را ارزیابی کند که آیا گلوکز خون شما به خوبی کنترل شده است و یا خیر و نیز می تواند تخمین بزند که آیا نیاز به ایجاد تغییراتی در برنامه درمانی شما هست و یا خیر؟
در هنگام خرید گلوکومتر پزشک شماو یا داروساز در داروخانه به شما نشان خواهد داد که چگونه از گلوکز متر ( ابزار پایش گلوکز خون) استفاده کنید. هدف از این بررسی ها و پایش ها این است که تا حد امکان قند خون در سطحی نزدیک به سطح نرمال حفظ گردد.
سطوح طبیعی قند خون در دوران بارداری با افراد دیگر متفاوت است. میزان طبیعی این سطوح به شرح جدول زیر هستند:

سطوح طیبیعی قند زمان تست
سطوح گلوکز پلاسمای خون کمتر از 105
سطوح گلوکز خون کامل کمتر از 95
قبل از صبحانه

سطوح گلوکز پلاسمای خون کمتر از 130
سطوح گلوکز خون کامل کمتر از 120

2ساعت پس از وعده غذایی
اگر با اجرای برنامه درمانی نتایج بالا حاصل نگردند، آن موقع پزشک شما انسولین درمانی را شروع می نماید.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *