میزان طبیعی و نرمال کلسترول خون

کلسترول بالا تنها می تواند توسط آزمایش خون تشخیص داده شود . دستور العمل پزشکان این است که افراد بالای ۲۰ سال باید میزان کلسترول خونشان را هر پنج سال یک بار چک کنند.برای آزمایش خون کلسترول فرد باید ناشتا باشد . به این صورت که از ۹ تا ۱۲ ساعت قبل هیچگونه غذا ، نوشیدنی و قرصی مصرف نمی شود ، بنا بر این میزان دقیق LDL خون اندازه گیری می شود . غربال گری نیز اطلاعاتی در مورد میزا ن کلسترول ، HDL و میزان تری گلیسیرید ، می دهد.

منشاء کلسترول بدن

اکثر کلسترول بدنتان توسط کبد شما و از چربی های اشباع رژیم غذایی تان ساخته می شوند و نیز همچنین مقداری کلسترول از طریق غذاهایی مثل: تخم مرغ، گوشت و محصولات لبنی دریافت می گردند.

میزان مناسب کلسترول

HDLکلسترول خوب با حمل LDL کلسترول بد مانع چسبیدن LDL به جدار رگ میشود در حالیکه LDL به تنهایی به جدار رگ چسبیده و ایجاد پلاک ( آترواسکلروز ) می نماید.
کلسترول بالای خون یکی از مهمترین عوامل خطر در ایجاد بیماریهای قلبی است . در واقع به هر میزان که کلسترول خون بالاتر می باشد احتمال ابتلا به بیماریهای قلبی – عروقی بیشتر است . بیماریهای قلبی بعنوان اولین عامل مرگ و میر شناخته شده اند . سالیانه ،‌حدود یک میلیون نفر در ایالات متحده دچار حمله قلبی می شوند و حدود نیم میلیون نفر در اثر بیماریهای قلبی می میرند .
زمانیکه کلسترول خون از حد طبیعی بالاتر رود ، در دیواره عروق رسوب می کند . در درازمدت رسوبات ایجاد شده باعث سختی دیواره شریانها و باریک شدن جریان خون عروق قلبی و کاهش خونرسانی به آن می شوند و در نتیجه قلب دچار کاهش و ایست حرکت می گردد . با کاهش جریان خون به عضلات قلب شخص دچار درد سینه می شود . حال اگر جریان خون بطور کامل متوقف شود حمله قلبی عارضه می گردد .
جهت پیشگیری از بروز عارضه های ناشی از افزایش میزان کلسترول و چربی خون لازم است که میزان چربی خون اندازه گرفته شود. هر فرد ۲۰ ساله یا مسن تر باید کلسترول خون خود را حداقل هر پنج سال یکبار اندازه گیری نماید .
اگر کلسترول خونتان معادل با 240 و یا بیشتر باشد پزشکتان توصیه خواهد کرد که آزمایش هایی با جزئیات بیشتر را برای تشخیص سطوح انواع مختلف چربی های خونتان انچام دهید. آزمایش ها معمولا شامل اندازه گیری لیپو پروتئین های با چگالی پایین (LDL) و لیپوپروتئین های با چگالی بالا (HDL) و تری گلیسرید می باشد . لیپو پروتئین با چگالی کم (LDL) کلسترول نامطلوب بدن به حساب می آید چرا که مسئول تحویل کلسترول به بدن است در حالی که کلسترول با چگالی بالا (HDL) کلسترول مطلوب به شمار می آید چرا که کلسترول را از جریان خون و بدن جمع آوری می کند و به کبد می برد.
معمولاً میزان کلسترول خون پس از حدود ۹ تا ۱۲ ساعت ناشتا بودن اندازه گیری می شود و می توان همزمان معیارهای زیر اندازه گیری شود.

کلسترول تام(توتال)

در یک فرد سالم بدون سایر عوامل خطر قلبی عروقی اگر کلسترول تام خون(کلسترول کل) کمتر از ۲۰۰ میلی گرم در دسی لیتر خون باشد رضایت بخش است. اما اگر کلسترول خون بین ۲۰۰ تا ۲۳۹ میلی گرم در دسی لیتر خون باشد شخص در مرز خطر بالا رفتن کلسترول و خطر ابتلا به حمله ی قلبی قرار دارد و زمانی که کلسترول خون بالاتر از ۲۴۰ میلی گرم در دسی لیتر خون باشد احتمال افزایش خطر حمله ی قلبی را باید جدی گرفته و حتماً میزان آن را به وسیله ی رژیم غذایی و دارو یا هر دو کاهش داد.اگر فردی همراه با کلسترول بالا مبتلا به فشار خون بالا نیز باشد احتمال خطر حمله ی قلبی به ۶ برابر می رسد و اگر این فرد سیگاری هم باشد احتمال خطر به ۲۰ برابر یا بیشتر خواهد رسید.

کلسترول LDL

میزان زیادی چربی و مقدار اندکی پروتئین را از کبد به سایر قسمت های بدن منتقل می کند. میزان معینی از LDL در خون شما طبیعی است، چون که LDL کلسترول را به قسمت هایی از بدن که به آن نیاز دارند می برد. اما LDL گاهی کلسترول بد نامیده می شود، چون افزایش میزان آن ممکن است شانس بیماری های قلبی را بالا ببرد.
مقادیر مختلف کلسترول LDL :
1. مقدار مطلوب: کمتر از 100 میلی گرم/ دسی لیتر
2. مقادیر نزدیک به حد مطلوب ( ولی کمی بیش از حد مطلوب): 100-129 میلی گرم/دسی لیتر
3. سطح در مرز شروع خطر: 130-159 میلیگرم/دسی لیتر
4. سطح خطرناک: 160-189 میلی گرم/دسی لیتر
5. سطح بسیار پر خطر: 190 میلی گرم/ دسی لیتر و بالاتر
پزشک معالج برای کاهش سطوح LDL خونتان یک رژیم که میزان چربی اشباع شده آن کم می باشد به همراه فعالیت بدنی منظم را پیشنهاد خواهد کرد. لازم بذکر است که برای بیماران دارای اضافه وزن نیز معمولا برنامه کاهش وزن توصیه می شود چرا که 5-7 در صد کاهش وزن در افراد چاق کمک قابل توجهی در کاهش چربی خون نامطلوب خواهد داشت. همچنین ممکن است به منظور کاهش خطر حمله های قلبی، مصرف داروهای کاهنده کلسترول خون توصیه گردند.

کلسترول HDL

HDL یا کلسترول خوب، کلسترول اضافی را برداشته و به کبد بر می گرداند. درواقع کلسترول HDL یا لیپوپروتئین با چگالی بالا ، شکل مطلوبی از کلسترول محسوب می شود و به کاهش خطر حمله های قلبی و سکته کمک می نماید. وظیفه کلسترول HDL جمع آوری کلسترول از عروق بدن و انتقال آنها به کبد است و لذا از تجمع کلسترول در دیواره عروق و تصلب شرائین پیشگیری می نماید.
میزان نرمال HDL، ۸۰-۳۰ میلی گرم در دسی لیتر خون است. هرگاه مقدارHDL خون فرد كمتر از ۳۵ باشد، در معرض خطر بیشتری برای ابتلای به حملات قلبی است. شما می توانید با افزایش هر میلی گرم در دسی لیتر HDL، تا ۲ درصد احتمال ابتلا به حملات قلبی را كاهش دهید. بهره مندی از میزان مطلوب کلسترول HDL در خون، خطر بیماری های قلبی را کاهش می دهد.
مقادیر مختلف کلسترول HDL :
1. کمتر از 40mg/dl در مردان : ‌ پایین (افزایش میزان خطر)
2. کمتر از 50mg/dl در زنان : پایین (افزایش میزان خطر)
3. 60mg/dl یابیشتر : بالا (کاهش میزان خطر)

کلسترول خون چیست؟

کلسترول در همه ی سلولهای بدن یافت می شود و وظایف حیاتی مهمی را بر عهده دارد . این ماده توسط خود بدن ساخته می شود اما توسط غذاها نیز می تواند وارد بدن شود. این ماده مومی شکل و در ظاهر مانند چربی است . کلسترول ساختار روغنی دارد ، بنا براین با خون که ساختار آبی دارد ، مخلوط نمی شود . بنا بر این در خون توسط لیپو پروتئین ها در کل بدن گردش می کند.

این ماده در جریان خون و تمامی سلول های بدن وجود دارد. کلسترول یکی از مهمترین مواد مورد نیاز بدن است؛ وجود میزان کافی از آن برای ساخت غشای سلولی، ساخت و ترمیم دیواره رگ های خونی، تولید برخی هورمون ها، تامین ویتامین D و … برای بدن ضروری است. مقداری از کلسترول مورد نیاز بدن از طریق مصرف برخی مواد غذایی و در کبد تولید می شود. تفاوت کلسترول با سایر چربی های موجود در خون این است که این ماده در خون حل نمی شود. این ماده توسط لیپوپروتئین ها بین سلول ها جابجا می گردد.
کلسترول جزء ليپيدها است. ليپيدها جزء مواد چربی هستند که توسط جریان خون منتقل می شوند و در این عمل به پروتئين ها می چسبند و ليپوپروتئين ها را تشکيل می دهند. به معنای دیگر كلسترول و ساير چربيها در خون شما حل نمي شوند . جهت انتقال به سلولهاي شما، آنها از ناقل هاي مخصوصي بنام ليپوپروتئين استفاده مي كنند .
کلسترول یا توسط کبد تولید شده و یا از طریق رژیم غذایی تامین میشود. کبد قادر به تولید تمام کلسترول مورد نیاز بدن میباشد در واقع جگر یا کبد، بیشترین مقدار کلسترول را در بدن می سازد، تا چربی ها را به سراسر بدن حمل کند تا برای تولید نیرو و تعمیر سلولی مصرف شوند و یا برای انباشته شدن در نقاط مختلف بدن مانند اطراف شکم یا کفل به کار روند و نیازی به تامین آن از طریق رژیم غذایی نیست.

وظایف کلسترول در بدن

1. در ساختار غشاء سلولی نقش کلیدی دارند. (ساخت وترمیم دیواره سلولی)
2. تولید صفرا (متابولیسم چربی ها)
3. پیش ماده ویتامین D است (در حضور نور خورشید و آنزیم های خاص تبدیل به ویتامین D میگردد)
4. سنتز هورمونهای جنسی (استروژن، پروژسترون، تستوسترون)، کورتیزول و آدرنالین.
5. در ساختمان آنزیمها و در ساختمان سیستم عصبی کلسترول وجود دارد.

انواع کلسترول

  1. کلسترولLDL: این نوع کلسترول خاصیت چسبندگی دارد و به راحتی به جدار داخلی دیواره ی رگ ها می چسبد و باعث باریک شدن و در نهایت انسداد مجرای داخلی رگ ها می گردد. از این رو به کلسترول بد معروف است. در واقع زمانيكه شما داراي كلسترول LDL زيادي در خون هستيد ، آنها به چربيها و ساير مواد ملحق شده و بر روي ديواره سرخرگهاي شما رسوب مي كنند تشكيل پلاك مي دهند. در نتيجه سرخرگها دچار انسداد و تنگي شده و جريان خون كاهش مي يابد . اگر اين پلاك موجود بر روي ديواره سرخرگها كنده شود، ممكن است يك لخته خون در اين محل تشكيل گردد و يا ممكن است اين تكه كنده شده در جريان خون منتقل شود. اگر لخته خون در شريان خونرسان عضله قلب (عروق كرونر)، جريان خون به قلب را دچار انسداد سازد ، منجر به حمله قلبي مي گردد . اگر لخته خون سبب انسداد سرخرگ خونرساني كننده به مغز شود، «سكته مغزي» رخ مي دهد .
  2. کلسترولVLDL: این نوع کلسترول مولکول های چربی را از کبد به دیگر قسمت های بدن حمل می کند و بعد از انتقال چربی به بافت ها تبدیل به کلسترولLDLمی گردد.
    این نوع لیپوپروتئین حاوی تری گلیسیرید ، نوعی چربی متصل به پروتئین در خون است . VLDL باعث زیاد شدن LDL و در نهایت نازکتر شدن رگها می شود .
  3. کلسترولHDL: این نوع کسترول، تحت عنوان ليپوپروتئين باچگالي بالا (HDL) ناميده مي شود . کلسترول هایLDL موجود در طول دیواره ی رگ ها را پیدا کرده و به آن ها می چسبد و آن ها را از جدار رگ ها پاک می کند و از باریک شدن و انسداد رگ ها جلوگیری می نماید. به همین جهت به کلسترول خوب معروف است.
    اين نوع كلسترول سبب خارج كردن كلسترول خطرناك ازسرخرگها شده و به پيشگيري از حمله قلبي و سكته مغزي كمك می كند، بنابراين بهتر است كه سطح كلسترول HDL در خون بالا باشد .
    کلسترول بالای خون، یکی از عوامل اصلی ایجاد بیماری های قلبی مخصوصاً سکته است ولی از طرف دیگر وجود این ماده در بدن بسیار حیاتی است.
    بهترین ميزان کلسترول برای بدن کمتر از mg/dl ۲۰۰ ميباشد. اگر ميزان آن از ۲۰۰ بالاتر رفت اما پایين تر از ۲۳۹ بود٬ در مرز سطح بالای کلسترول قرار گرفته اید. بالاتر از این ميزان یعنی بالاتر از ۲۴۰ نشاندهنده ی این است که کلسترول خونتان خيلی بالا است. و باید همه ی تلاشتان را بکنيد تا این ميزان را کاهش دهيد.

عوامل مؤثر بر غلظت کلسترول

  1. نوع و مقدار مواد غذایی
  2. وزن بدن
  3. فعالیت بدنی
  4. ارث، وراثت و ژنها نقش مهمی در وضعیت کلسترول خون دارند.
  5. سن و جنس: افزایش غلظت کلسترول خون معمولاٌ در حوالی ۲۰ سالگی آغاز می شود. زنان پیش از یائسگی، غلظت کلسترول کمتری نسبت به مردان همسن خود دارند.

افزايش کلسترول خون کودکان

وقتي صحبت از کودکان است بسياري از والدين هرگز به کلسترول فکر نمي کنند اما کلسترول بالا يکي از عوامل موثر در بيماري قلبي و سکته مغزي است و آخرين تحقيقات پزشکي نشان مي دهد بيماري قلبي عروقي ريشه در کودکي دارد.
سطوح کلسترول دردوران کودکي چندان مورد بررسي قرار نگرفته بود، اما به تازگي برخي متخصصان بر اين باورند که کلسترول بالا در کودکان يک مشکل گزارش نشده مربوط به سلامت عموم است. چاقي در کودکان و مشکلات متعاقب آن ، بطور قابل ملاحظه اي افزايش يافته است. و برخي متخصصان کودک اظهار داشته اند افزايش چشمگيري در تعداد کودکاني که سطوح کلسترول خونشان نسبت به سالهاي قبل بالا رفته ، مشاهده کرده اند. برقراري ارتباط بين سلامت کودکان و کلسترول براي بسياري ازافراد دشوار است. بنابراين آگاهي والدين از ميزان کلسترول فرزندشان حائز اهميت است بويژه اگر يکي از والدين هم دچار افزايش کلسترول خون باشد.

علت، علائم و عوارض کلسترول خون بالا

478844_936

“كلسترول” واژه‌ای است كه برای اغلب انسان‌ها به خصوص برای افرادی كه در میانسالی و بالاتر به سر می‌برند، مهم است زیرا وجود مقادیر بیش از حد آن در خون سلامتی را تهدید می‌كند. كلسترول، ماده‌ای مومی و چرب-مانند است كه در تمام سلول‌های بدن یافت می‌شود. بدن انسان كلسترول خود را در كبد می‌سازد و برای ادامه حیات هم به آن نیاز دارد. اما افزایش میزان کلسترول خون برای سلامتی انسان مضر است و زیان هایی را ب همراه خواهد داشت.

علائم

زمانی که کلسترول خون بالا می رود هیچ علائم خاصی بروز نمی کند و نمی توان منتظر حالت مشخصی بود تا به آزمایشگاه مراجعه کرد. افزایش کلسترول نیز مانند پرفشاری خون بیماری خاموش است.
به همين دليل توصيه ميشود كـه كليـه افـراد بـالاي20 سـال هـر 5 سـال يكبـار كلـسترول خـون خـود را اندازهگيري كنند.
اما پس از چند سال از ابتلا و پیشرفت کلسترول بالای خون، علائمی بروز می کنند که در واقع عوارض آن هستند. افزایش کلسترول در طولانی مدت سبب رسوب در عروق، تنگی قطر آنها و مانع از جریان خون مطلوب از عروق به سمت اندام های تحانی می شود.
این پلاک ها ممکن است سفت شده و زمینه ساز بروز آنژین قلبی شود. یک لخته خون ممکن است تغییر شکل داده و عروق کرنر قلب را مسدود کرده و باعث آنفراکتوس شود. همین حالت اگر در عروق مغز اتفاق بیفتد سکته مغزی و اگر در عروق کلیه باشد نارسایی کلیه را در پی دارد.
علائم این ناراحتی ها تقریبا برای همه شناخته شده است و حتی در بعضی موارد باید فورا به اورژانس مراجعه کرد. به طور کلی مجموعه علائم بیماری قلبی در نتیجه افزایش کلسترول عبارتند از:
1. درد در عضله پشت پا
2. درد در سینه به صورت غیر قابل تحمل
3. حالت تهوع، سرگیجه
4. تب، سردرد
5. نفس نفس زدن، رنگ پریدگی
6. احساس سرما در دست ها و پاها
7. کاهش توان در صورت، دست ها و پاها به خصوص در یک طرف بدن
8. مشکل در صحبت کردن
9. مشکلات دید و…

دلایل

علل مختلفي براي افزايش كلسترول خون وجود دارند، برخي از آنها قابل كنترل و برخي ديگر غير قابل كنترل هستند.

رژیم غذایی ناسالم

نوع رژیم غذایی می تواند کلسترول را کم یا زیاد کند. اگر بیش از حد چربی های اشباع شده می خورید ، آن مضر است. مصرف موادی همچون گوشت قرمز-مرغ با پوست-ماهی-فراورده های لبنی پر چرب (شیر، پنیر و كره)-چربیهای اشباع و ترانس و هیدروژنه (جامد) – روغن نارگیل و خرما، بیسكوئیت ها، شیرینی جات، چیپس ها، پفك، غذاهای سرخ كردنی، سوسیس، همبرگر و كالباس، بستنی، پیتزا، زرده تخم مرغ، امعاء و احشاء حیوانی همچون جگر سیاه، مغز، سیرابی و قلوه حیوانات، میگو، خرچنگ، صدف.. همچنین، مواد غذایی بسته بندی شده که شامل روغن نخل، روغن نارگیل، کره کاکائو همچنین ممکن است چربی اشباع شده باشند. بنابراین، در برنامه رژیم غذایی روزانه خود سعی کنید بیش از حد چربی اشباع شده نخورید.

اضافه وزن

داشتن اضافه وزن می تواند باعث افزایش میزان تری گلیسیرید و کاهش HDL یا کلسترول خوب در بدن تان شود.
فعاليت بدني
فعالیت کم در طول زندگی می‌تواند باعث افزایش LDL (کلسترول مضر) و کاهش HDL (کلسترول مفید) ‌شود.

سن

هر چه سن شما بالاتر برود، بیشتر در معرض ابتلا به کلسترول خون بالا خواهید بود. به خاطر اینکه در این سنین میزان فعالیت بدنی کاهش پیدا می کند. نتایج پژوهش های محققان آمریکایی که روی مردان بالای ۴۵ سال و خانم های بالای ۵۵ سال انجام شده است نشان می دهد که این افراد بیشتر در معرض ابتلا به کلسترول خون بالا هستند.
خبر خوب اینکه حتی افراد مسن نیز می توانند کلسترول خود را کاهش دهند. ورزش و همچنین مصرف مواد غذایی سالم (غلات سبوس دار، میوه ها و سبزیجات)، کاهش وزن و ترک سیگار کمک زیادی به کاهش کلسترول خون می کند.

جنسیت

آقایان بیشتر از خانم ها در معرض ابتلا به کلسترول بالای خون قرار می گیرند. به همین دلیل نیز خطر بروز سکته ی قلبی در آقایان بیشتر از خانم هاست. در زنان، سطح کلسترول تا زمان یائسگی نسبتا پایین می ماند، اما پس از آن مشابه مردان افزایش خواهد یافت.
وراثت و سابقه ابتلا اعضای خانواده
سابقه پزشکی خانواده‌تان می‌تواند در ابتلای شما به کلسترول بالا تعیین کننده باشد به‌طوریکه اگر اعضای خانواده کلسترول بالا داشته باشند شما هم ممکن است به آن مبتلا شوید.
برخی افراد تغذیه ی سالمی دارند، وزن شان متعادل است، تحرک بدنی خوبی دارند و سیگار نیز نمی کشند، اما با این حال چربی خون شان بالاست. در این موارد چربی خون، عامل ژنتیکی دارد.
اگر یکی از اعضای خانواده ی شما دچار کلسترول خون بالا باشد، این احتمال وجود دارد که شما نیز دچار این مشکل شوید.
طبق آمارهای جهانی از هر پانصد نفر، یک نفر دچار کلسترول خون بالای ارثی است، به این معنی که بیشتر در معرض ابتلا به بیماری های عروق کرونری و سکته مغزی قرار دارد.
به همین دلیل توصیه می شود که اهمیت بیشتری به تغذیه خود بدهید، ورزش کنید، به طور مرتب آزمایش بدهید و از استرس و فشارهای روحی دور بمانید.

مصرف دخانیات

کشیدن سیگار یا قرار گرفتن در مکانی که افراد سیگاری حضور دارند، می تواند موجب افزایش چربی خون شود.
نه خودتان سیگار بکشید و نه در مکانی قرار بگیرید که اطرافیان سیگار می کشند. زیرا سیگار کشیدن یا استنشاق دود سیگار هر دو عاملی است برای افزایش چربی خون و بخصوص بالا رفتن میزان تری گلیسیرید خون.

عوارض

در بعضی افراد بالا بودن چربی خون باعث میشود مقداری از چربی ها در مویرگ های قلب رسوب کرده و انسداد شرایین ایجاد کند. در نتیجه رگ‌ها باریک می‌شوند و جریان خونی که به قلب می‌رسد کندتر یا مسدود می‌شود. خون حامل اکسیژن به قلب است و اگر خون و اکسیژن به قلب نرسد، ممکن است دچار درد در قفسۀ سینه شوید. اگر منبع خون به حدی برسد که قلب به طور کامل به دلیل انسداد ناگهانی بایستد، نتیجۀ آن حملۀ قلبی است. در صورتی که اگر یک لخته خون (در اثر انسداد رگها و عروق)، جریان خون به مغز را مختل سازد، انسان دچار سکته مغزی می‌شود.
از دیگر عوارض افزایش کلسترول خون ابتلا ابتلا به کبد چرب، بسیاری از افراد دارای چربی خون بالا کبد شان چرب میشود چون کبد در معرض مستقیم رسوب چربی های اضافه خون قرار دارد.
زيادى کلسترول هم براى زنان و هم براى مردان خطرناک است، اما هورمون زنانه استروژن از زنان در برابر اثرهاى بد کلسترول محافظت مى‌کند پس از يائسگى ميزان استروژن خون کاهش و برعکس‌اثرهاى بد کلسترول افزايش مى‌يابد بنابراين زنان بايد بويژه پس از يائسگي، مواظب مقدار کلسترول خون خود باشند.

ساختار توتال کلسترول و کلسترول خوب و بد

image_low_noresize (1)

کلسترول یک نوع از چربی است که برای بسیاری از فرایند های متابولیک ضروری است. دو نوع کلسترول وجود دارد. HDL کلسترول “خوب” و LDL کلسترول “بد” است. کلسترول یک ماده چربی است که برای سلامت انسان ضروری است. این بخشی جدایی ناپذیر از غشای سلولی است و در تولید ویتامین D، هورمون های مختلف و اسیدهای صفراوی در بدن ما استفاده می شود. کلسترول در کبد ساخته می شود همچنین در غذاهای مشتق شده از مرغ، گوشت وجود دارد
چربی ها در خون آزاد نبوده عموماً با اتصال به پروتئین های خاصی به نام لیپوپروتئین ها در بدن حرکت می کنند. لیپوپروتئین ها با چربی ها ترکیب می شوند و نقش آنها در متابولیسم بدن پیچیده است.

HDL یا کلسترول خوب

باعث می شود تا کلسترول از جدار داخلی شریان ها جدا شود و به همین دلیل به آن کلسترول خوب هم گفته می شود، میشود چون به حذف کلسترول بد از بدن و جلوگیری از تجمع آن در داخل عروق کمک میکند. سطح این نوع چربی، با بروز بیماری های قلبی عروقی رابطه عکس دارد و با افزایش آن در خون، خطر بروز این بیماری ها کاهش می یابد.
یک سوم کلسترول، توسط لیپو پروتئینهای پر چگال یا اچ دی ال حمل هر قدر اچ دی ال بالاتر باشد، بهتر است. افرادی که کلسترول خوبشان خیلی کم است، بیشتر در معرض بیماری قلبی قرار دارند. مصرف چربیهای سالم مانند روغن زیتون میتواند به افزایش اچ دی ال کمک کند.
تحقیقات نشان داده اند که یک واحد افزایش HDL می تواند بروز بیماری های قلبی عروقی را ۲ تا ۳ درصد کاهش دهد .
ورزش و کم کردن وزن، باعث افزایش سطح HDL می شود و عواملی مانند چاقی، کم تحرکی، مصرف سیگار، افزایش تری گلیسیرید خون باعث کاهش سطح این چربی می شود.

اقدامات لازم برای افزایش مقدار HDL

  1. 3 بار در هفته و هر بار حداقل 20 دقیقه ورزش کنید.
  2. از مصرف چربی های اشباع (گوشت ها و لبنیات پرچرب) و هیدروژنه (روغن نباتی جامد) دوری کنید.
  3. سعی نکنید با رژیم های لاغری بسیار کم کالری، وزن خود را سریعا کاهش دهید. بلکه اجازه دهید تا با رژیم غذایی صحیح، وزنتان کم شود.

LDL یا کلسترول بد

این نوع کلسترول در واقع برای بدن ضروری است، چون کلسترول ساخته شده در کبد را برای نیازهای ساختمانی سلول حمل می نماید. اما مقادیر اضافی آن در دیواره رگ های و بافت ها رسوب می کند. بیشتر کلسترول موجود در خون توسط پروتئینهایی به نام لیپو پروتئینهای کم چگال یا ال دی ال حمل میشود. این لیپو پروتئینهای کم چگال را به عنوان کلسترول بد میشناسیم چون با مواد دیگر ترکیب شده و در رگها پلاک تشکیل میدهد. در واقع با افزایش سن، در دیواره‌ی رگ‌ها پلاک ایجاد می‌شود. بعضی از این پلاک‌ها ممکن است از کلسترول LDL اضافی در خون ساخته شوند. این پلاک‌ها باعث تنگی رگ‌ها می‌شوند که به آن تصلب شرایین گفته می‌شود.
مشکل اینجاست که کلسترول LDL مانند ملاتِ کم‌کیفیت است. وقتی این ملات شل شود و بشکند، بدن در پی ترمیم آن برمی‌آید و در نتیجه با افزایش میزان کلسترول LDL در خون، در دیواره رگ های خونی که وظیفه تغذیه قلب و مغز را دارند، رسوب کرده و منجر به تنگ شدن این عروق می شوند. این وضعیت می تواند انعطاف پذیری رگ ها را کم کرده و منجر به در این قسمت‌ها لخته‌های خونی تشکیل می‌شود که منجر به انسداد سرخرگ، تصلب شرایین، ایجاد لخته و در نهایت حمله قلبی و یا سکته شود.

اقدامات لازم برای کاهش مقدار LDL

1- از مصرف زیاد چربی ها و کلسترول دوری کنید.
2- از افزایش کالری دریافتی بپرهیزید.
3- تحرک و فعالیت بدنی را زیاد کنید.
4- وزن خود را ثابت نگه دارید.
خوردن غذاهای غنی از چربی های اشباع میزان کلسترول LDL در بدن است، که بیماری کرونری قلب را افزایش میدهد. اساسا غذایی که ما مصرف می کنیم باید میزان کلسترول بد یا LDL را کاهش داده و باعث افزایش کلسترول خوب یا HDL شود.
توصیه پزشکان کاهش سطح LDL به کمتر از 130 میلی گرم در دسی لیتر است که البته در افرادی که دچار بیماری های قلبی هستند، بهتر است حتی به کمتر از 100 میلی گرم در دسی لیتر هم برسد.

کلسترول توتال یا تام (کلسترول کل)

کلسترول تام شامل اندازه گیری کل کلسترول مو جود در خون شامل HDL , LDLونیز بعضی از اجزای دیگر است . عدد کلسترول کل باید کمتر از 200 mg/dl باشد. افرادی با کلسترول بالاتر از mg/dl250 دو برابر افرادی که کلسترولی در حدود 200 دارند در خطر حمله‌ی قلبی هستند. پزشک معمولاً به به همان اندازه که به عدد کلسترول کل توجه دارد به هر یک از اعداد کلسترول خوب و کلسترول بد نیز توجه می‎کند. در واقع كلسترول تام خون، نشان دهنده اين است كه ميزان كل كلسترول خون شما چه مقدار است. اگرچه ميزان كلسترول HDL و LDL، مهم است؛ با اين وجود نسبت كلسترول HDL و LDL از اهميت ويژهاي برخوردار است. نتيجهي آزمون كلسترول خون ممكن است شما را دچار سردرگمي كند. تمام اعدادي كه نشاندهندهي ميزان كلسترول است در يكي از سه گروه زير طبقه بندي ميشود.
گروه اول: سطح كلسترول خون در محدوده طبيعي قرار دارد. وضعيت انواع كلسترول در اين دسته از افراد عبارت است:
الف – در محدوده سني ۳۰ سال و بالاتر:
۱. كلسترول توتال: كمتر از ۲/۵ ميليمول در ليتر (۲۰۰ ميليگرم در دسيليتر) ۲. كلسترول LDL: كمتر از ۴/۳ ميليمول در ليتر (۱۳۰ميليگرم در دسيليتر) ۳. كلسترول HDL: بيشتر از ۹/۰ ميليمول در ليتر (۳۵ ميليگرم در دسيليتر) ۴. تريگليسريد: بيشتر از ۳/۲ميليمول در ليتر (۲۰۰ ميليگرم در دسيليتر)
ب – گروه سني ۱ :۱۸-۲۹. كلسترول توتال. كمتر از ۷/۴ ميليمول در ليتر (۱۸۰ ميليگرم در دسيليتر) ۲. كلسترول LDL: كمتر از ۳ميليمول در ليتر (۱۱۵ ميليگرم در دسيليتر) ۳. كلسترول HDL: بيشتر از ۹/۰ ميليمول در ليتر (۳۵ ميليگرم در دسيليتر) ۴.
تريگليسريد: بيشتر از ۳/۲ ميليمول در ليتر (۲۰۰ ميليگرم در دسيليتر)
گروه دوم: سطح كلسترول اندكي افزايش يافته است وضعيت انواع كلسترول در اين دسته از افراد عبارتند از:
الف – گروه سني ۳۰ سال و بالاتر: ۱. كلسترول توتال: ۲/۵-۲/۶ ميليمول در ليتر (۲۰۰-۲۴۰ ميليگرم در دسيليتر) ۲. كلسترول LDL:بيشتر از ۳/-۴ ميليمول در ليتر (۱۳۰ ميليگرم در دسيليتر)
۳. كلسترول HDL: كمتر از ۹/۰ ميليمول در ليتر (۳۵ ميليگرم در دسيليتر) ۴. تريگليسريد: بيشتر از ۳/۲ ميليمول در ليتر (۲۰۰ميليگرم در دسيليتر)
ب – گروه سني ۱۸-۲۹ سال: ۱. كلسترول توتال: ۷/۴-۷/۵ ميليمول در ليتر (۲۰۰ ميليگرم در دسيليتر) ۲. كلسترول LDL: كمتر از ۳
ميليمول در ليتر (۱۱۵ ميليگرم در دسيليتر) ۳. كلسترول HDL: كمتر از ۹/۰ ميليمول در ليتر (۳۵ ميليگرم در دسيليتر) ۴. تريگليسريد:
بيشتر از ۳/۲ ميليمول در ليتر (۲۰۰ ميليگرم در دسيليتر) عملكرد مناسب براي اين گروه تغيير روش زندگي، عدم مصرف سيگار و انجام ورزش روزانه، كنترل و تنظيم وزن بدن است.
گروه سوم: سطح كلسترول در اين افراد بسيار بالا است به طوري كه علاوه بر رژيم غذايي و تغيير روش زندگي، دارو نيز تجويز ميشود.
الف – گروه سني ۳۰ سال و بالاتر: ۱- كلسترول توتال: بيشتر از ۲/۶ ميليمول در ليتر (۲۴۰ ميليگرم در دسيليتر و بيشتر)
ب – گروه سني ۱۸-۲ سال: ۱- كلسترول توتال: و بيش از ۷/۵ ميليمول در ليتر (۲۲۰ ميليگرم در دسيليتر و بيشتر)
عملكرد مناسب براي اين گروه تغيير روش زندگي، عدم مصرف سيگار و انجام ورزش روزانه، كنترل و تنظيم وزن بدن و در صورت نياز مصرف دارو است.

اندازه گیری و آزمایش کلسترول خون

blood-sample_480

افزایش چربی خون یکی از مشکلاتی است که پی آمد چاقی و سبک زندگی نامناسب ایجاد می شود. در این حالت چربی های ذخیره ای که تری گلیسیرید نام دارد، در بافت ها جمع می شود، از طرفی در خون هم مقدار کلسترول افزایش می یابد. چربی بالا بر روی کارکرد قلب و عروق اثر منفی دارد و خطر تشکیل پلاک ها را افزایش می دهد. در نتیجه عروق بسته می شود و خطر سکته ی قلبی و مغزی افزایش می یابد. به همین دلیل لزوم بررسی و پیگیری آزمایشگاهی چربی خون و توجه به علائم آن اهمیت ویژه ای دارد.

آزمایش کلسترول

شامل گروهی از آزمایشهای خونی است که به منظور اندازه گیری مقادیر کلسترول و تری گلیسیرید در خون شما انجام می شوند. آزمایشهای کلسترول برای کمک به ارزیابی احتمال بیماری شریانهای کرونری یا بیماریهای عروقی در سایر قسمتهای بدن شما صورت می گیرند. تنها راه تشخيص ميزان کلسترول و تري گليسيريد، اندازه گيري آنها از طريق آزمايش خون است . اندازه گيري کلسترول تام به تنهايي ممکن است گمراه کننده باشد . حتي اگر ميزان کلسترول کل مطلوب باشد ، ولي اگر ميزان چربي خوب خون شما کم باشد، ممکن است در خطر ابتلا به بيماري هاي قلبي قرار داشته باشيد.
کلسترول و تری گلیسیرید انواعی از چربیها به نام لیپیدها هستند که به طور طبیعی در خون شما گردش می یابند. اگر چه لیپیدها برای عملکرد طبیعی بدن شما ضروری است، مقادیر خیلی زیاد چربی در خون، خطر بیماریهای قلبی یا عروقی را افزایش می دهد.
اگر سطوح کلسترول شما غیر طبیعی است، احتمالاً شما هیچ علامت یا نشانه ای نداشته اید، بنابراین انجام آزمایش کلسترول یک روش مهم برای ارزیابی خطرات بیماری های ذکر شده است. مطالعات بسیاری نشان داده اند که بالا بودن سطوح کلسترول، خود یک ریسک فاکتور مشخص بیماری قلبی است که قاتل شمارۀ یک مردان و زنان است.
متوسط مصرف کلسترول روزانه خود را به کمتر از ۳۰۰ میلی گرم برسانید. اگر شما از بیماری های قلبی رنج می برید؛ این میزان مصرفی باید به کمتر از ۲۰۰ میلی گرم برسد. مردم به طور قابل توجهی می توانند مصرف کلسترول خود را پایین نگه دارند که از جمله آنها ایجاد رژیم غذایی با چربی های اشباع کم(توضیح: چربی های اشباع عمدتا چربی های حیوانی و روغن های جامد هستند که در دمای اتاق جامدند.) و اجتناب از غذاهای پر چرب با چربی های اشباع شده اند و مقادیر قابل توجهی کلسترول دارند؛ در رژیم غذایی بسیار پر اهمیت می باشد.

میزان مطلوب کلسترول بد خون

برای اغلب افراد LDL (کلسترول بد) زیر 100 مناسب است اما شاید لازم باشد کسانی که بیماری قلبی دارند سطح کلسترول شان از این هم پایین تر باشد.
میزان مطلوب کلسترول خوب خون
باید حد نرمال HDL(کلسترول خوب) بیشتر از 60 میلی گرم بر دسی لیتر باشد. اگر میزان HDL کلسترول 60 میلی گرم بر دسی لیتر ( 1.5 میلی مول بر لیتر ) یا بالا تر باشد ، شانس بیماری قلبی کاهش می یابد.
درخیلی از کشورها از جمله کشور ما ایران، واحد اندازه گیری کلسترول برحسب میلی گرم کلسترول در دسی لیتر خون محاسبه می شود . در کشورهای اروپایی سطوح کلسترول بر حسب میلی مول کلسترول در لیتر خون محاسبه می شود. هنگامی که نتیجه آزمایش کلسترول خود را دریافت می کنید واحد های ذکر شده را جهت ارزیابی در نظر بگیرید.

 

 

 

مطلوب

در معرض خطر

با شانس خطر قطعی

کلسترول تام

(کانادا و اکثر کشورهای اروپایی)

کمتر از 2/5 mmol/l

2/5 – 2/6 mmol/l

2/6 < mmol/l

کلسترول تام

(ایالات متحده و برخی کشورها)

کمتر از 200 mg/dl

239-200 mg/dl

240< mg/dl

 

 

مطلوب در افراد با ریسک بسیار بالای بیماری قلبی

مطلوب در افراد با ریسک بیماری فلبی

نزدیک به مطلوب

در مرز شروع خطر

میزان بالا

خیلی بالا

 

LDL

(کانادا و اکثر کشورهای اروپایی)

کمتر از 8/1 mmol/l

کمتر از 6/2 mmol/l

3/3-6/2 mmol/l

1/4 – 4/3 mmol/l

9/4 -1/4 mmol/l

بالاتر از 9/4 mmol/l

LDL

( ایالات متحده و برخی کشورها )

کمتر از 70 mg/dl

کمتر از 100 mg/dl

129-100 mg/dl

159-130 mg/dl

189-160 mg/dl

190 mg/dl و بالاتر

 

 

میزان کمتر از مطلوب

 

خوب

بهترین حالت

HDL

(کانادا و اکثر کشورهای اروپایی)

کمتر ازl / mmol1.1 (آقایان)

کمتر ازmmol/l 1.3(بانوان)

5/1- 3/1 mmol/l

بالاتر از 5/1 mmol/l

HDL

( ایالات متحده و برخی کشورها )

کمتر از 40 mg/dl(آقایان)

کمتر از 50 mg/dl(خانم ها)

59-50 mg/dl

60 mg/dlو بالاتر

 

 

مطلوب

در مرز خطر

بالا

بسیار بالا

تری گلیسرید

(کانادا و اکثر کشورهای اروپایی)

کمتر از 7/1 mmol/l

2/2-7/1 mmol/l

6/5-3/2 mmol/l

بالاتر از 6/5 mmol/l

تری گلیسرید

( ایالات متحده و برخی کشورها )

کمتر از 150 mg/dl

199-150 mg/dl

499-200 mg/dl

500 mg/dlو بالاتر

لازم به ذکر است که تا حد کمی راهنمای ارزیابی کانادا و اروپا با راهنمای ایالات متحده متفاوت است .
افراد بالای بیست سال باید حداقل هر 5 سال یک بار سطح کلسترول خونشان را اندازه گیری کنند. این کار نیازمند آزمایش ساده ای است که آزمایش لیپوپروتئین ناشتا نامیده می شود. در این آزمایش شکل های مختلف کلسترول که در خون جریان دارند، اندازه گیری می شوند این آزمایش در حالی انجام می شود که فرد بین 9-12 ساعت چیزی نخورده باشد. نتایج این آزمایش سطح کلسترول خوب، کلسترول بد و تریگلیسیرید را مشخص می کند.

زمان مناسب انجام آزمایش

پاسخ به این سوال بستگی به نوع آزمایش درخواستی دارد، برای مثال قند خون ناشتا باید صبح و به صورت ناشتا انجام شود. بعضی از تست‌‌ها مانند کورتیزول نیز بسته به درخواست پزشک ممکن است 8 صبح یا 4 بعدازظهر انجام شود.

عوامل مؤثر بر نتیجه آزمایش

بسیاری شرایط می تواند میزان تری گلیسیرید و کلسترول را تحت تاثیر قرار دهد. پزشک با شما در مورد هرگونه نتیجه غیر طبیعی که ممکن است با مشکلات شما مرتبط باشد، صحبت می کند.
عللی که شما ممکن است نتوانید این آزمایش را انجام دهید و اینکه نتایج آزمایش ممکن است مفید نباشد، عبارتند از:
مصرف داروهایی مثل : دیورتیک ها ، کورتیکو استروئید ها ، هورمون های جنسی مردانه ( آندروژن ها ) ، استروژن ، داروی ضد بارداری ، آنتی بیوتیک ها و نیاسین ( ویتامین B3 ).
استرس جسمی مثل عفونت ، حمله قلبی ، جراحی.
ناشتا نبودن به مدت 9 تا 12 ساعت.
سایر بیماری ها مثل : کم کاری تیروئید ، دیابت و یا بیماری کلیوی و کبدی.
مصرف بیش از حد الکل و یا مواد مخدر.
بیماری کبدی ( مثل سیروز و هپاتیت ) ، سوءتغذیه و یا پر کاری تیروئید.
بارداری. بیشترین میزان تاثیر، در سه ماهه سوم بارداری است. و معمولا مقدار آن بعد از زایمان کاهش می یابد.

راههای پایین آوردن سریع چربی خون

چربی خون علاوه بر دریافت، از طریق رژیم در سلول‌های كبدی نیز ساخته می‌شود كه این مسئله اخیر می‌تواند موجب بالا رفتن ساخت و ساز شود و بهتر است… بالا بودن چربی‌های خون جزو شایع ترین اختلالات تغذیه‌ای به شمار می آید كه به اشكال مختلف مثل بالا بودن كلسترول خون، بالا بودن تری گلیسرید و بالا بودن (LDLكلسترول بد) یا پایین بودن ( HDLكلسترول خوب) قابل بررسی است.
چربی های مواد به دو گروه اشباع شده و اشباع نشده تقسیم می گردند:
چربی های اشباع شده :(مانند گوشت قرمز سوسیس، کالباس، همبرگر، قلوه، مغز زبان، کره، پنیر، بستنی، شکلات، نارگیل ،کلوچه، پیراشکی و شیر پرچرب) مستقیما چربی خون را افزایش می دهند.
چربی های اشباع نشده:(مانند روغن زیتون، روغن آفتابگردان، روغن سویا، روغن ذرت و گوشت ماهی، اردک و غاز) اثرشان مانند چربی های اشباع شده نیست و مستقیما چربی خون را افزایش نمی دهند؛ به علاوه چربی های اشباع نشده موجود در ماهی نه تنها خطر انسداد عروق را کاهش می دهد، بلکه به رقیق شدن خون کمک می کنند.
در واقع كلسترول علاوه بر دریافت، از طریق رژیم در سلول‌های كبدی نیز ساخته می‌شود كه این مسئله اخیر می‌تواند بر اساس سابقه خانوادگی موجب بالا رفتن ساخت و ساز شود و بهتر است تمامی افراد چنین خانواده هایی تحت رژیم كم كلسترول قرار گیرند. سطح بالای چربی یا کلسترول خون می تواند باعث عوارضی مانند آترواسکلروز (سفت و شکسته شدن عروق)، فشار خون بالا، بیماری های قلبی و عروقی، افزایش شانس ابتلا به سکته مغزی، کبد چرب و… شود.
دریافت مقدار مناسب از چهار گروه اصلی غذایی شامل: گروه نان و غلات؛ گروه شیر و لبنیات؛ گروه گوشت، حبوبات، تخم مرغ، و مغزها، گروه میوه‌ها و گروه سبزی‌ها، علاوه بر تامین انرژی و مواد مغذی مورد نیاز روزانه افراد، موجب سلامتی، پیشگیری و کنترل برخی از بیماری‌های مزمن مانند فشار خون بالا ، بیماری های قلبی-‌عروقی و چاقی می‌شود.
با توجه به اینکه مقدار و نوع چربی دریافتی به وسیله رژیم غذایی نقش موثری در بروز برخی از بیماری‌های مزمن از جمله بیماری‌های قلبی‌-عروقی دارد، بنابراین لازم است با تعدیل دریافت چربی رژیم غذایی، میزان چربی خون(کلسترول و تری گلیسیرید) را در حد مطلوب نگه داشت.
میوه ها، سبزیجات، نان ها ی سبوس دار و غلات، آجیل ها و حبوبات( مثل انواع خشک لوبیا، عدس و نخود) همگی از منابع غنی از فیبر در رژیم غذایی به شمار می روند. فیبر به دلایل زیادی سودمند است. فیبر به بهبود سلامت روده کمک می کند، از بیماریهای قلبی و برخی سرطانها پیشگیری می کند، فشار خون را کاهش می دهد، قند خون را تنظیم می کند و به کنترل وزن کمک می کند. استفاده از برخی میوه ها و مواد غذایی موجب کاهش سریع چربی خون می شود مانند:
تمشک حاوی مواد آنتی‌اکسیدانی به نام «کتون» است و تحقیقات اولیه نشان داده تاثیر جالبی بر کاهش وزن دارد. این کتون‌ با افزایش تولید هورمون آدیپونکتین- که محرک عضلات و سوزاننده چربی است- به صورت مستقیم سوختن چربی‌های ذخیره شده را افزایش می‌دهد. البته خوردن تمشک به تنهایی، نمی‌تواند مقدار کتون مورد نیاز بدن را برای کاهش وزن تامین کند، بنابراین بهتر است برای استفاده از همه فواید این کتون‌ها می‌توانید از مکمل‌های کتون تمشک که در فروشگاه‌ها یا داروخانه‌های معتبر به فروش می‌رسند، استفاده کنید.
مصرف مواد غذائي حاوي چربي هاي اشباع شده را تا حد ممکن کاهش دهيد. بهترین راه برای افزایش فیبر در رژیم غذایی خوردن مقادیر زیاد از میوه ها، سبزیجات، غلات سبوس دار و حبوبات می باشد. وارد کردن مواد غذایی دارای فیبر بالا در تهیه غذاها، به عنوان مثال، افزودن لوبیاها به سوپها یا افزودن جو دوسر به کیک و کلوچه ها به افزایش میزان فیبر در رژیم غذایی کمک می کند. پسیلیوم یک فیبر طبیعی محلول است که از پوست دانه های گیاه بارهنگ گرفته شده است. این ترکیب، جزء فعال ملین ها بوده و در مواد غذایی غنی شده مثل غلات آماده به کار می رود. پسیلیوم از دهه های قبل توسط پزشکان به منظور جلوگیری از یبوست یا تنظیم اجابت مزاج در بیماران دارای سندرم روده تحریک پذیر، دیورتیکولوز یا بواسیر تجویز می شده است. با این وجود، در سالهای اخیر، نشان داده شده است که پسیلیوم کلسترول خون را کاهش می دهد؛ اینطور تصور می شود که پسیلیوم تبدیل کلسترول به اسیدهای صفراوی را تحریک کرده و سپس دفع اسیدهای صفراوی را افزایش می دهد. همچنین می تواند جذب روده ای کلسترول را کاهش دهد.
حداقل دوبار در هفته از ماهي ( به صورت کبابي يا پخته ) استفاده نماييد.
حتي الامکان کره نباتي يا مارگارين را جايگزين کره معمولي کنيد.
در هفته بيشتر از سه يا چهار عدد تخم مرغ استفاده نکنيد.
حداقل چهار تا پنج نوع ميوه يا سبزي تازه در وعده غذايي روزانه خود بگنجانيد. همچنین مصرف آب برخی میوه ها همچون : آب تمشک، سیب، غوره، گیلاس و آب لیموترش موجب درمان چربی خون می شود.
علاوه بر این مصرف برخی گیاهان دارویی و عرقیجات سبب کاهش میزان کچربی خون می شود. این گیاهان عبارتند از:
تخم شوید، کاسنی، شاه تره، سیر، عرق بابا آدم، بومادران، زیره، عرق نسترن
فعالت بدنی مرتب ورزش کنيد. انجام ورزش منظم قبل از خوردن وعده های غذایی پرچرب٬ به طور قابل ملاحظه ای ( H.D.L ) را افزایش می دهد.
• ورزش کردن تولید آنزیم “لیپو پروتئین لیپاز “را که آنزیم آزاد کننده چربی است ٬ تحریک می کند که باعث آزاد شدن تری گلیسیرید و تولید بیشتر (H.D.L ) می شود.
• اگر کاهش وزن تنها از طریق رژیم غذایی انجام شود ٬ می تواند علاوه بر کاهش کلسترول ناخواسته ٬ به کاهش (H.D.L ) نیز منجر شود.
• رژیم بدون ورزش باعث کاهش کلسترول خوب و بد می شود اما رژیم با ورزش سبب کاهش کلسترول بد و افزایش کلسترول خوب می شود.

مطالعات علمی نشان داده که روزانه نیم ساعت پیاده روی سریع مقدار کلسترول خون را کاهش می دهد و از خطر بروز سکته قلبی جلوگیری می کند.
برای کنترل چربی خون بهتر است وزن ایده آل حفظ شود و در صورت وجود چاقی، کاهش وزن اکیدا توصیه می شود.
سيگار نکشيد. و از مصرف الکل جدا خودداری کنید. استعمال سیگار هم یکی از عوامل موثر در افزایش چربی خون به حساب می‌آید و کشیدن سیگار یا قرار گرفتن در مکانی که افراد سیگاری حضور دارند، می‌تواند موجب افزایش چربی خون شود. سیگار کشیدن یا استنشاق دود سیگار هر دو عاملی است برای افزایش چربی خون و بخصوص بالا رفتن میزان تری‌گلیسیرید خون.
استرسهاي محيطي را تا حد ممکن کاهش دهيد. مشاغل پر استرس می توانند موجب اختلال در چربی های خون شوند که با نقص لیپوپروتئین ها همراه است. سال ها است که محققین گوشزد می کنند که شرایط استرس زای روحی و عوامل استرس آفرین دیگر مانند؛ استعمال سیگار، عادات غذایی نامناسب و عدم پرداختن به فعالیت ورزشی و زندگی غیرفعال در کنار سایر عوامل می تواند موجب بروز بیماری های قلبی و عروقی شود. محققین در این مطالعه، میزان ارتباط مشاغل استرس آفرین را با عوامل دخیل در سوخت وساز چربی های خونی مورد بررسی قرار دادند.
مصرف داروهای کاهنده چربی خون: با کشف و ساخت گروهی از داروها که در حال حاضر
استاتین نام دارد، تغییرات شگرفی در رسیدن به هدف درمانی یعنی کاهش چربی خون از نوع کلسترول بدست آمده است. مطالعات مکرر در مراکز متعدد قلبی و عروقی نیز نشان داده که این گروه داروها نه تنها با کاهش کلسترول خون شرایط عروق را بهبود می‌بخشند، بلکه به طور مستقل موجب افت محسوس حوادث قلبی و عروقی شامل قلب، مغز، کلیه و اندام‌ها شده و نیز در صورت بروز حادثه حاد از عوارض و شدت آن می‌کاهند.
با توصیه پزشک می توانید از داروهای دیگری هم جهت کاهش میزان چربی خون استفاده کنید.

کنترل، جلوگیری و پیشگیری از چربی خون

اكثر بيماری های قلبي عروقي به دليل رسوب كلسترول ، رسوبات چربي و ايجاد پالک در ديواره سرخرگها ، ايجاد مي شوند .

ممكن است سرخرگهای تغذيه كننده قلب آن قدر دچار گرفتگي شده و تنگ شوند كه ميزان جريان خون كاهش يابد و سبب بروز درد در قفسه سينه گردد . اگر لخته خون تشكيل گردد و سرخرگ را دچار انسداد) گرفتگي ( سازد، ممكن است حمله قلبي رخ دهد . به طور مشابه اگر يک لخته خون يک سرخرگ خونرساني كننده مغز را دچار انسداد (گرفتگي) سازد، سكته مغزی رخ مي دهد. به همین دلیل پیشگیری و کنترل چربی خون یک عمل ضروری و لازم است.

اقدامات پیشگیرانه

اقدامات پیشگیرانه عبارتند از:
استفاده از یک رژیم غذایی سالم شامل:
محدود کردن غذاهای حاوی چربي اشباع و كلسترول. اين غذاها شامل گوشت های چرب ، كره ، پنير چرب، محصوالت لبني با چربي طبيعي، زرده تخم مرغ، صدف، گوشت احشاو امعای حيوانات(دل، قلوه، جگر و كله و پاچه)، مرغ با پوست و چربيهای جامد (روغن های نباتي و حيواني جامد) هستند.
روغن جامد را برای همیشه از آشپزخانه خود بیرون کنید و به جای سرخ کردن غذاها، از روش‌هایی مثل آب‌پز ، کباب­پزی، بخارپز و… بهره ببرید.
سعی کنید غذاها را بصورت آب پز یا کباب شده مصرف کنید. حتی الامکان از مصرف غذاهای سرخ کردنی خودداری کنید.
مواد مغذی متعددی که در غلات کامل وجود دارند به سلامت قلب کمک می کنند. از نان های سبوس دار، پاستای سبوس دار، آردهای سبوس دار، و برنج قهوه ای استفاده کنید . جودوسر و سبوس جو از دیگر انتخاب های خوب و مناسب هستند.
میوه ها و سبزیجات حاوی فیبر هستند که کمک به کاهش کلسترول می کنند. از میوه های فصل به عنوان میان وعده استفاده کنید. علاوه بر این بیشتر از غذاهای حاوی سبزیجات استفاده کنید.
مصرف بیشتر ماهی و افزایش اسیدهای چرب امگا 3 می‌تواند اثرات مفید خود را در کاهش چربی‌های خون اعمال کند.
ویتامین‌ها و مواد مغذی خاصی می‌توانند به کاهش تری‌گلیسرید کمک کنند. ویتامین C و اسیدهای چرب امگا-3 از این دسته هستند. برای تأمین ویتامین C از سبزیجات و میوه‌ها بیشتر استفاده کنید. نیاسین نیز می‌تواند سنتز کبدی تری‌گلیسرید را کاهش دهد. سعی کنید غذاهای حاوی امگا-3 مانند سالمون، سویا و گردو را در رژیم غذایی خود قرار دهید. روغن ماهی می‌تواند به کاهش فشارخون و کاهش تشکیل لخته‌های خونی در عروق نیز کمک کند. البته توجه به این نکته نیز لازم است که روغن ماهی ممکن است با داروهای دیگری که شما استفاده می‌کنید تداخل داشته باشد و حتماً باید با پزشک یا مشاور تغذیه مشورت کنید.
زیتون و محصولات آن (دانه سبز یا سیاه،کره یا روغن)، روغن کانولا، آواکادو، بادام، فندق، گردو، کنجد، روغن ذرت، روغن سویا، تخمه کدو و آفتابگردان و بذرکتان، جزو روغن­های خوب طبقه‌بندی می‌شوند که باید در برنامه غذایی روزانه شما گنجانده شوند.
داشتن فعالیت بدنی و انجام ورزش بطور مرتب :
مطالعات نشان داده که اگر ورزش و فعالیت بدنی انتخابی برای بیمار جذاب و تحریک کننده باشد فرد آن را بصورت منظم تری انجام می دهد. تنها محدودیت ما این است که در صورت امکان باید فعالیت ورزشی یکی از انواع هوازی مانند دویدن نرم ، دوچرخه سواری ، شنا و … باشد.باید به این نکته توجه داشت که آن دسته از فعالیت های ورزشی که از نیازی متابولیکی پایین برخوردار هستند مانند گلف نمی توانند در تصحیح چربی خون موثر باشند. حرکت باعث تقویت حرارت غریزی شده و قوّه هاضمه را بهبود می بخشد. درنتیجه غذاهای مصرفی به خوبی هضم شده و نیز اندام ها به خوبی موارد مورد نیاز خود را دریافت می کنند. همچنین گرمای تولیدی توسّط حرکت باعث سیّال شدن مواد زائد انباشته شده در بدن و دفع آن ها از طریق ادرار، تعریق و سایر مبادی دفعی می شود. بنابراین داشتن فعّالیت نرمشی یا ورزشی مناسب روزانه می تواند باعث جلوگیری از افزایش چربی های خون و درصورت وجود، باعث کاهش آنها می شود.
ورزش منظم کمک به بهبود سطوح کلسترول خون می کند . با صلاحدید پزشک خود روزانه ۳۰ تا ۶۰ دقیقه فعالیت بدنی در روز داشته باشید . روزانه پیاده روی تند داشته باشید . جالب است بدانید که لازم نیست حتماً ۳۰ تا ۶۰ دقیقه ورزش را در یک قسمت انجام دهید . چنانچه بتوانید در ۳تا ۶ قسمت ۱۰ دقیقه ای ورزش کنید همچنان سطوح کلسترول خود را بهبود خواهید داد .
کاهش میزان استرس: کار کردن در محیط‌های سالم و دور از استرس و آلودگی‌های شهری از عوامل پیشگیری از بیماری‌های قلبی و چربی خون است.
پرهیز از مصرف الکل و سیگار: اگر سیگار می کشید و کلسترول خونتان بالاست، احتمال ابتلا به بیماری های قلبی – عروقی در شما زیاد است.
عضی از مطالعات در کشورهای غربی مصرف متعادل الکل را با سطوح افزایش یافته HDL مرتبط دانسته اند، ولی از آنجا که این مطالعات در افرادی که سابقه طولانی مصرف الکل را داشته و نتیجه مفید حاصله بدلیل محدود نمودن آن میزان بالای مصرف بوده به جوامعی مانند کشورما که الحمدلله مصرف الکل بسیار محدود می باشد قابل تعمیم نمی باشد. حتی در آن جوامع نیز مزایای استفاده از آن در حدی نیست که بتوان استفاده از آن را به کسانی که قبلاً مصرفی نداشته اند توصیه کرد. بر همین اساس در افراد الکلی نیز ترک نمودن مصرف الکل مورد توصیه جدی می باشد.
کاهش وزن اضافی بدن: وزن تان را در محدوده مطلوب و ایده آل نگه دارید. کاهش 2/5 تا 5 کیلوگرم اضافه وزن می تواند کمک به کاهش سطح کلسترول خون کند. عادات غلط غذایی را از برنامه روزانه حذف باید کرد که باید انگیزه قوی و حس مبارزه طلبی جهت غلبه بر عادات غلط غذایی تقویت شود . در صورت وجود اضافه وزن، طبق نظر پزشک برای کاستن از وزن خود کوشش کنید.
به طور کلی می توان گفت که تغییر سبک زندگی در پیشگیری، بهبود و درمان چربی خون بسیار موثر است و در واقع انتخاب سبک صحیح زندگی که شامل ورزش کردن بصورت منظم ، تغذیه سالم و سرشار از سبزیجات و میوه ها، مصرف گوشت های سفید و ترک سیگار در صورتی که مصرف می کنید، در درمان این بیماری بسیار موثر است .
اما فعالیت بدنی و نظم در درمان افزایش چربی خون تاثیر چشمگیری دارد. در بسیاری از موارد شاهد بودیم که اکثر افراد بعد از این که شغل همراه تحرّک خود را کنار گذاشته اند، دچار افزایش چربی های خون شده اند؛ چون همان غذای قبلی را دریافت می کنند ولی به اندازه قبل انرژی مصرف نمی کنند.
در صورتی که تغییر سبک زندگی، ورزش و رژیم غذایی سالم بر کنترل و کاهش میزان چربی خون مؤثر واقع نشد می‌توان طبق توصیه پزشک معالج از داروهای کاهنده چربی خون استفاده کرد.
این داروها عبارتند از:
استاتین ها، رزین های باند شونده به اسیدهای صفراوی، مهارکننده های جذب کلسترول، ترکیب استاتین و مهارکننده جذب کلسترول، نیاسین، ترکیب نیاسین و استاتین
کودکان و درمان کلسترول بالا
رژیم غذایی و ورزش بهترین درمان های اولیه در کودکان بالاتر از 2 سال مبتلا به کلسترول بالا و یا چاقی هستند. همچنین آکادمی متخصصین اطفال آمریکا توصیه به درمان دارویی با داروهایی مانند استاتین ها در کودکان 8 سال به بالا که مبتلا به سطوح بسیار بالای LDL هستند، می کند. ولیکن این توصیه جای بحث دارد؛ چراکه اثرات طولانی مدت داروهای کاهنده کلسترول در کودکان به طور گسترده مطالعه نشده است. به علاوه داروهایی مانند نیاسین برای کودکان تجویز نمی شود. به دلیل اختلاف های جامعه پزشکی بر سر این موضوع، با پزشک متخصص کودکان خود در رابطه با بهترین راه کاهش کلسترول خون کودک مشورت کنید و از به کارگیری درمان های بزگسالان به صورت خودسرانه پرهیز نمایید.

علاج بیماری چربی خون

برای درمان و کنترل چربی خون راههای متفاوتی وجود دارد که بطور کلی شیوه های درمانی جهت کنترل میزان چربی خون عبارتند از:

خود مراقبتی

شامل موارد زیر است:

رژیم غذایی مناسب

بیشتر چربی ها از اتصال اسیدهای چرب به مولکول گلیسرول تشکیل می شوند. تمام چربی ها ترکیبی از اسیدهای چرب اشباع و غیر اشباع هستند. چربی ماده مغذی است که از نظر تولید انرژی بیشترین چگالی را دارا می باشد. بطوری که هر گرم از آن 9 کیلو کالری انرژی تولید خواهد نمود. بنابراین رژیم های پرچربی همیشه پرانرژی نیز می باشند.
هدف از درمان بیمار مبتلا به چربی خون بالا، کاهش میزان کلسترول و یا تری گلیسیرید، همراه با ارائه رژیم غذایی متعادل می باشد. برخی موارد مورد استفاده در رژیم غذایی مناسب برای این افراد عبارتند از:
غذاهای پرفیبر را زیاد مصرف کنید.
مصرف تمام مواد آنتی اکسیدان در تمامی افراد به خصوص بیماران مبتلا به افزایش کلسترول خون می تواند مانع رسوب کلسترول در جدار عروق شود. از آنتی اکسیدانها می توان به ویتامینهای CوE و بتاکاروتن اشاره کرد که در این مواد غذایی وجود دارند:
انواع کلم – کدوسبز- کدوحلوایی- سیب زمینی- هویج- پیاز- سیب- تمشک – هلو- انگور- زردآلو- جوانه گندم
استفاده از روغن های مایع به جای روغنهای جامد
استفاده از آب لیمو و آبغوره همراه با روغن زیتون و ماست به جای مایونز در سالاد
استفاده از مواد غذایی آب پز، تنوری ، کبابی و پخته به جای مواد غذایی سرخ شده
استفاده از گوشت های سفید (ماهی، مرغ ) به جای گوشت قرمز ، سوسیس ، جگر و…
افزایش استفاده از میوه ها، سبزی ها، حبوبات ، دانه ها و غلات در برنامه غذایی روزانه
افزایش استفاده از نان سبو سدار به جای نان های سفید

کاهش وزن

اگر اضافه وزن دارید، کاهش وزن اضافی می تواند چربی خون را پایین آورد. سعی‌ کنید با تمرکز بر فواید کاهش وزن همچون افزایش انرژی روحی و بهبود سلامت، در خود ایجاد انگیزه کنید.کالری دریافتی را کاهش دهید. به یاد داشته باشید کالری اضافی می تواند به تری گلیسرید تبدیل شده و به شکل چربی‌ در بدن ذخیره شود. کاهش کالری ، تری گلیسرید را کاهش می دهد

رژیم نامناسب

جهت کاهش چربی خون مواردی که باید پرهیز شود:
1. اسانس‌های شیمیایی (آبمیوه‌های شیمیایی، نوشابه‌های گازدار، بستنی‌های صنعتی و…)
2. قندهای شیمیایی (قند، شکر، شیرینی‌جات قنّادی‌ها و…)
3. چربی‌های با ترانس بالا (روغن جامد، میوۀ موز، غذاهای پُرچرب، کیک خامه‌ای، خامه، خامه شکلاتی، سرشیر، کلّه پاچه، جگر سیاه، سرخ کردنی، تف دادنی، بو دادنی، ته دیگ)، چربی های گوشت و پوست مرغ را دور بیاندازید. غذای خود را با روغن های گیاهی از قبیل: کانولا ،ذرت و زیتون درست کنید
4. از لبنیات کم چرب استفاده کنی
5. کافئین زیاد (چای، شکلات، قهوه، کاکائو، نسـکافه)،
6. برنـج سفید، ماکارونی و نانهای روغنی
7. مُسکرات مانند الکل، شراب و…

پرهیز از استعمال سیگار و دخانیات

استعمال سیگار به دیواره ی رگ های خونی آسیب می رساند و منجر به رسوب ذرات چربی در دیواره عروق می شود. همچنین سطوحHDL یا کلسترول خوب را کاهش می دهد.

ورزش

فعالیت بدنی منظم داشته باشید. حداقل روزی ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی داشته باشید. فعالیت بدنی منظم کلسترول خوب (HDL) را افزایش می دهد در حالی‌ که کلسترول بد (LDL) را پایین می آورد. یک پیاده‌روی تندو تیز روزانه ، دوچرخه سواری، جمع‌آوری برگ های باغچه، چمن زنی‌، تمیز کردن خانه، بسکتبال و یا والیبال، رقصیدن، شنا رفتن حدود ۳۰ دقیقه در روز می توانند فعالیات های بدنی مناسب با توجه به شرایط جسمانی و سلامتی‌ شما باشند

طب سنتی

بکارگیری از طب سنتی و استفاده از گیاهان دارویی، در کنار رژیم غذایی و مصرف دارو می تواند در کنترل و درمان چربی خون بسیار مؤثر باشد.
برخی از گیاهان دارویی مؤثر بر کاهش چربی خون عبارتند از:

دارو درمانی

داروهای متعددی برای کاهش کلسترول وجود دارد. ممکن است شما فقط به یک دارو یا بیشتر ،بسته به میزان بالا بودن کلسترول تان نیاز داشته باشید. همچنین دکترممکن است هر از چند گاهی برای چک کردن سطح کلسترول خونتان ، آزمایش خون توصیه کند.
دارو های کاهنده چربی خون عبارتند از:

استاتین ها

این داروها به‌خصوص آتورواستاتین نه‌تنها کلسترول خون را پایین می‌آورند، بلکه از پرتاب آمبولی‌های چربی از دیواره‌های عروق نیز جلوگیری می‌کنند. به همین دلیل است که بعد از قرار دادن استنت یا فنر در رگ قلب برای بیمار استاتین تجویز می‌شود. استاتین‌ها در دوز‌های مختلف 10 تا 80 میلی‌گرم موجود هستند و فقط متخصص قلب یا غدد یا داخلی می‌توانند تعیین کنند که چه دوزی از این دارو برای شما مناسب است.
داروهای گروه استاتین شامل موارد زیر می شوند:
1- آلتوکر،آلتوپرو، مواکور(اواستاتین)
2- کرستور(رسوواستاتین)
3- سکل(فلوواستاتین)
4- لیپیتور(آتورواستاتین)
5- لیوالو(پیتا واستاتین)
6- پراواکل(پراواستاتین)
7- زکر(سیمواستاتین)

رزین های باند شونده به اسیدهای صفراوی

کبد شما از کلسترول برای ساخت اسیدهای صفراوی استفاده می کند؛ اسیدهای صفراوی مواد مورد نیاز برای هضم هستند. این داروها از طریق باند شدن به اسیدهای صفراوی،کلسترول را کاهش می دهند؛ چرا که کبد را مجبور به استفاده از مقادیر بیشتر کلسترول برای ساخت اسیدهای صفراوی بیشتر می کنند که نهایتاً سطح کلسترول را در خون کاهش میدهند. این دسته از داروها عبارتند از کلستیرامین، کلسولام و کلستیپل.

راههای از بین بردن و رفع چربی خون

اولین و بهترین راه برای کاهش یا رفع این مشکل، اصلاح رژیم غذایی است. اعمال تغییرات زیر در رژیم غذایی، می تواند به کاهش مقدار چربی خون کمک کند:

به جای سرخ کردن مواد غذایی، آنها را آب پز، بخارپز یا کباب کنید. به جای پنیر و شیر چرب، از انواع کم چرب استفاده کنید. مصرف شیرینی، کلوچه، کیک و فرآورده های لبنی پرچرب (شیر، پنیر و کره)، روغن نارگیل، روغن خرما، بیسکوییت، چیپس، پفک، سوسیس، همبرگر، کالباس، بستنی، پیتزا، زرده تخم مرغ، جگر سیاه، مغز، سیرابی و قلوه، میگو، خرچنگ و صدف را محدود کنید. مقدار انرژی دریافتی خود را كنترل كنید و مصرف فیبرهاي خوراكي را در برنامه غذايي خود افزایش دهید. انرژی دریافتی روزانه را به جهت پیشگیری یا درمان اضافه وزن و چاقی همواره در كنترل داشته باشيد. از قسمت های کم چرب گوشت استفاده کنید و تمام چربی های قابل مشاهده را جدا کنید. از مرغ و ماهی بیشتر از گوشت قرمز استفاده کنید. در رژیم غذایی خود از سیر استفاده کنید. سیر خام یا کمی پخته شده، به میزان یک تا دو حبه در روز تاثیر مناسبی دارد. ثابت شده است برخی محصولات طبیعی قادر به کاهش کلسترول خون هستند و برخی دیگر تنها کمک کننده هستند. کنگر،جو، بتا-سیتوسترول (در برخی از مکمل های خوراکی یافت میشود) سیر، سبوس جو (در جو دوسر و جو کامل موجود است) سیتواستانول (در برخی مکمل های خوراکی یافت می شود) و پسیلیوم که در غلاف و پوست دانه ها موجود است محصولات و مکمل هایی هستند که با صلاحدید پزشک برای کاهش چربی خون می توان از آن استفاده کرد. مصرف سیر همچنین می تواند علاوه بر چربی، میزان فشار خون را نیز کاهش دهد. مصرف سبزیجات مانند (کاهو و هویج) و میوه ها مانند سیب، زرد آلو، گلابی، پرتقال، لیمو، گریپ فروت و توت فرنگی را افزایش دهید.
علاوه بر اصلاح رژیم غذایی مناسب در رفع چربی خون باید الگوي زندگی خود را اصلاح كنید. وزن اضافي خود را كاهش دهید. هر روز ۴۵ تا ۶۰ دقيقه پياده روي كنيد. حتي‌المقدور دو يا سه نوبت در هفته ساعاتی را به ورزش‌هاي هوازی مورد علاقه‌تان بپردازيد. از استعمال دخانیات جدا پرهیز كنيد. با تغذیه مناسب و ورزش می توانید از میزان چربی خون خود بکاهید. از مصرف نوشیدنی‌های الكلی بپرهیزید. در صورت ابتلا به دیابت زیر نظر پزشك، میزان قند خون خود را كنترل نمایید و بالاخره اينكه با خواب، استراحت كافی، آرامش و افكار مثبت از استرس و اضطراب دوری كنید.
اما در طب سنتی با استفاده از خواص بعضی گیاهان و فرآوری انها ترکیباتی بدست آمده که بوسیله آنها براحتی و با موفقیت کامل چربی خون و عوارض ناشی از آن درمان میشود .
برخی از گیاهان دارویی عبارتند از:
صرف روزانه یک قاشق چای‌خوری پودر یا نیمکوب شده سیاه‌دانه یا دانه تره هم می‌تواند در کاهش چربی خون نیز تأثیر داشته باشد. سیر، سویا، گشنیز، جعفری و شوید از سبزیجات موثر در کاهش چربی و کلسترول است. به عنوان مثال، نوشیدن دم‌ کرده شوید و لیمو عمانی یک ساعت پس از غذا می‌تواند در کاهش سطح کلسترول و چربی خون موثر باشد. چای پور (Puer) یکی از معروف‌ترین انواع چای چینی است که دارای خواص بسیار قوی کاهنده چربی و کلسترول است.
شاه تره از دیگر گیاهان دارویی مؤثر در درمان چربی خون است. طبیعت سرد دارد و از گیاهان دیگر در فراورده آنتوم است. این گیاه تصفیه کننده خون، صفرا آور، بر طرف کننده خارش‌های جلدی و اشتها آور است و در درمان یرقان و تصلب شرایین نیز از آن استفاده می‌شود. از عرق آن به عنوان تقویت کننده و اشتها آور استفاده می‌شود.
دم‌کرده آویشن که از دیدگاه طب سنتی ایران دفع‌کننده رطوبت و بلغم از بدن است، از پایین آورنده‌های مناسب چربی خون محسوب می‌شود.

دارو

اگر پزشک شما تصمیم گرفته است که برای شما داروهای کاهش دهنده چربی خون را تجویز نماید علت آن این است که شما در معرض خطربالای ابتلا به بیماری قلبی یا سکته مغزی قرار دارید. اغلب درمان کاهش دهنده کلسترول خون شامل ترکیبی از رژیم غذایی و دارودرمانی است. اکثر بیماری های قلبی عروقی و بسیاری از سکته ها ی مغزی به دلیل تجمع و رسوب چربی، کلسترول و سایر مواد (که پلاک نامیده می شود) در دیواره داخلی سرخرگها، ایجاد می شوند. سرخرگها دچار گرفتگی و بنابراین تنگی شده و جریان خون کاهش می یابد.
اگر لخته ای تشکیل شود و جریان خون به قلب را دچار انسداد سازد ، این حالت منجر به حمله قلبی می گردد. اگر لخته خون،‌ سرخرگی را که خونرسانی به مغز را بر عهده دارد دچار انسداد سازد، سکته مغزی رخ می دهد.
شما می توانید با گوش کردن به توصیه های پزشک از بروز این بیماری ها پیشگیری کنید . بطورکلی داروهای کاهنده چربی خون عبارتند از:

استاتین ها(هارکننده های آنزیم HMG-COA ردوکتاز)

استاتین ها گروهی از داروها هستند که بیشترین تجویز را برای کاهش کلسترول خون به خود اختصاص داده اند. استاتین ها مسیر ساخت کلسترول توسط کبد را مسدود می کنند بنابراین سلول های کبدی تهی از کلسترول می شوند و نهایتاً باعث می شود که کبد کلسترول را از خون برداشت و جمع آوری کند. همچنین استاتین ها به جذب مجدد کلسترول از رسوب های موجود در دیواره شریان ها کمک می کند و بدین شکل بیماری شریان های کرونری را از بین می برد. استاتین ها عبارتند از : آتروواستاتین، فلوواستاتین، لواستاتین، پراواستاتین، رسوواستاتین و سیمواستاتین.

رزین ها (داروهای متصل شونده به اسیدهای صفراوی)

جهت دفع کلسترول به بدن شما کمک می کنند . نام برخی از این داروها شامل کلستیرامین، کلستیپول و کلسولام است .
این دارو ها اغلب به شکل پودر هستند که شما آنرا با آب یا آب میوه مخلوط می کنید . این داروها در دستگاه گوارش جذب نمی شوند ودر آنجا به کلسترول متصل می شوند.
عوارض جانبی ممکن است شامل یبوست، نفخ، تهوع و گاز شکم باشند . جهت کاهش این عوارض، فیبر غذایی و مایعات بیشتری استفاده کنید.

نیاسین ها (اسیدنیکوتینیک)

یک نوع ویتامین B است . این دارو را تنها با تجویز پزشک مصرف کنید. این دارو سبب کاهش کلسترول کل ، کلسترول LDL (بد) و تری گلیسرید می شود . این دارو هم چنین سطح کلسترول HDL (خوب ) را افزایش می دهد .
این دارو می تواند سبب بروز خارش و گرگرفتگی شود . همچنین ممکن است سبب ایجاد مشکلات گوارشی و سایر عوارض جانبی شود که پزشک برای شما شرح می دهد .

اسید فیبریک ها

برای کاهش تری گلیسیریدها مفید هستند و به میزان کمتری سطح کلسترول HDL را افزایش می دهند. نام برخی از آنها شامل ژمفیبروزیل، کلوفیبرات و فنوفیبرات است .تعداد اندکی از بیماران در هنگام مصرف دچار مشکلات گوارشی می شوند .
فیبریک اسیدها می توانند سبب افزایش برخی داروهای رقیق کننده خون شوند . این امر باید بدقت پایش گردد. داروی فنوفیبرات و جمفیبروزیل، تری گلیسرید خون را با کاهش تولید کبدی VLDL و نیز تسریع برداشت تری گلیسرید از خون کاهش می دهند. همان طور که گفته شد VLDL حاوی مقادیر زیادی تری گلیسرید است.

درمان چربی خون در طب سنتی و با داروهای گیاهی

سیر

با افزایش سن و نداشتن رژیم مناسب غذایی و عدم ورزش احتمال دچار شدن به بیماری های متفاوت در انسان بوجود می آید ، یکی از این بیمار ها که به شدت در جامعه رواج دارد افزایش چربی خون می باشد که در صورت عدم مراقبت و رعایت نکردن انسان را دچار مشکلات بسیار خطرناکی می کند.
یکی از شیوه های درمانی جهت کنترل و درمان چربی خون استفاده از طب سنتی و گیاهان دارویی است. البته تأثیر گیاهان در کاهش چربی خون یکسان نیست، تأثیر برخی از آن‌ها بیشتر است و به دلیل خاصیتی که در کاهش کلسترول و تری‌گلیسرید خون دارند، برای تهیه دارو استفاده می‌شوند.
گیاهان دارویی بسیاری نیز وجود دارند که کاهش‌دهنده چربی خون نیز خواهند بود مانند:
کاسنی: کاسنی تقویت کننده‌ی معده، ضد درد و همچنین ضد تب می باشد و همچنین جهت درمان درد چشم، بیماری‌های کبدی، یرقان، قولنج، نارسایی کلیوی و همچنین بیماری‌های اعصاب بهره بری و استفاده می‌می شود. کاسنی طبیعت سرد دارد.
شاه تره : طبیعت سرد دارد و از گیاهان دیگر در فراورده آنتوم است. این گیاه تصفیه کننده خون، صفرا آور، بر طرف کننده خارش‌های جلدی و اشتها آور است و در درمان یرقان و تصلب شرایین نیز از آن استفاده می‌شود. از عرق آن به عنوان تقویت کننده و اشتها آور استفاده می‌شود.
فلفل سیاه به دلیل داشتن ماده «پپرین» که موجب طعم تند فلفل می‌شود، تشکیل سلول‌های جدید چربی را متوقف می‌کند و خاصیت ضد چربی دارد.
تحقیقات گذشته نشان می‌دهد که فلفل سیاه علاوه برداشتن مزیت‌های بسیار بر سلامتی، میزان چربی جریان خون را کاهش می‌دهد.
مرزه: پژوهشگران گیاه را پس از تبدیل به پودر، به شکل کپسول خوراکی درآورده تا برای کنترل چربی خون افراد بیمار از آن استفاده نمایند.
پیاز: پیاز قرمز در مبارزه با کلسترول بالا مفید است. دانشمندان در هنگ کنگ نشان دادند که به کاهش کلسترول بد و بالا بردن سطح کلسترول خوب مفید است. این، به نوبه خود، باعث کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی می شود.

  • آب پیاز و عسل از هرکدام یک قاشق چای خوری مخلوط کنید. یک بار در روزبنوشید
  • یک عدد پیاز را ریز خرد کرده و یک چهارم قاشق چای خوری فلفل را به یک فنجان دوغ اضافه کرده و هر روز بنوشید
  • همچنین از پیاز، زنجبیل، سیر در رژیم غذایی خود استفاده کنید.
    تخم شوید (Anethum Graveolens) : در داروخانه ها دارویی بنام آنتوم موجود است که به صورت قرص است و حاوی شاه تره، کاسنی و شوید می باشد. این دارو پایین آورنده چربی خون است. این دارو که بیشترین ماده مؤثر آن شوید است، طبیعت گرم دارد. همچنین شوید در کسانی که ترش می کنند و سوزش سردل دارند خیلی مؤثر است. همچنین زیاد کننده شیر و لاغر کننده است. پایین آورنده چربی خون نیز هست.
    علاوه بر این، برخی از محصولات برنج مخمر قرمز حاوی لووستاتین و مواد شیمیایی دیگر است که ممکن است عوارض جانبی ایجاد کند. بهتر است قبل از شروع مصرف آنها با پزشک خود مشورت کنید. این مکمل ها در دوران بارداری ، تغذیه با شیر مادر و یا هنگامی که مبتلا به مشکلات کبدی هستید خودداری کنید.
    انگور فرنگی هندی: انگور فرنگی هندی ، به عنوان یک عامل طبیعی در کاهش غلظت چربی است. یک مطالعه که در مجله بین المللی علوم پزشکی و بهداشت منتشر شد نشان داد که این میوه اثرات ، ضد آتروژنیک، دارد. یک قاشق چای خوری از پودر انگور فرنگی هندی خشک شده ، در یک لیوان آب گرم بریزید. هر روز با معده خالی بنوشید.
    آب پرتقال: نوشیدن سه فنجان آب پرتقال تازه، روزانه می تواند کمک بزرگی در کاهش میزان کلسترول خون به طور طبیعی انجام دهد .به دلیل سرشار بودن آن از ویتامین C، فولات، و فلاونوئیدها مفید است. یک مطالعه که در مجله آمریکایی تغذیه بالینی منتشر شده نشان می دهد که نوشیدن 750 میلی لیتر آب پرتقال خالص روزانه می تواند کلسترول بد را کاهش داده و کلسترول خوب را افزایش دهد
    دم کرده‌ی پوست نارنگی و همچنین زنجبیل نیز در درمان بیماری چربی خون بالا، بسیار موثر می باشد.
    مریم گلی: مصرف جوشانده یا دمکردۀ گیاه مریم گُلی در بین روز به اندازه یک استکان در درمان چربی خون می اواند مؤثر باشد.
    برنج قرمز: برنج قرمز حاوی ترکیبات شناخته شده به عنوان monacolins که مانع سنتز کلسترول است و از این رو به پایین آوردن کلسترول کمک میکند. به عبارت ساده، برنج تخمیر شده در چین برای مقاصد دارویی استفاده می شود. برای کلسترول بالا، 1200 تا حداکثر 2400 میلیگرم از این مکمل یک بار یا دو بار در روز استفاده کنید. مطالعات نشان داده اند که این مکمل غذایی می تواند کلسترول بد را کاهش دهد . با این حال، مراقب باشید مصرف این مکمل ها در دراز مدت استفاده نکنید.

خرفه: یکی از گیاهان مؤثر در کاهش میزان چربی خون خرفه است. خرفه تصفیه کننده خون، تب‌بر و مُدر «ادرارآور» است همچنین این گیاه صفراآور، ضد اسکوربوت و کمبود ویتامین C است.
آب گوجه‌فرنگی،‌ آب انار و آب‌غوره: سه نوشیدنی مؤثر در کاهش میزان چربی خون است.
تخم گشنیز: تحقیقات نشان داده است که گشنیز به کاهش سطح کلسترول ، LDL (کلسترول بد)، تری‌گلیسیرید کمک می کند . تخم گشنیز همچنین کاهنده قند خون است و میتواند دیابت را کنترل کند. دو قاشق چایخوری از پودر دانه گشنیز را به یک فنجان آب جوش ریخته سپس فشار داده و آب آن را یک یا دو بار در روز بنوشید. همچنین می توانید شیر، شکر، هل به آن اضافه کنید و به عنوان جایگزینی برای چای روزانه بنوشید.اگر پودر دانه گشنیز را نداشته باشند، به سادگی از دانه های گشنیز و یا خشک شده آن پودر درست کنید.
روغن نارگیل: روغن نارگیل برای درمان خانگی مبارزه با کلسترول بالا، مفید است. روغن نارگیل حاوی اسید لوریک است که به افزایش HDL (کلسترول خوب) و از بین بردن کلسترول بد کمک میکند
روغن نارگیل آلی را به رژیم غذایی خود اضافه کنید. می توانید یک تا دو قاشق غذاخوری از این روغن را هر روز استفاده کنید.
سیر: پایین آورنده‌ی فشار و همچنین چربی خون می باشد. تاثیرات و همچنین اثرات ضد میکروبی و همچنین طبیعتی گرم دارد.
دمکرده آویشنن: از دیدگاه طب سنتی ایران دفع کننده رطوبت و بلغم از بدن است، از پایین آورنده های مناسب چربی خون محسوب می شود.
جومینگ ز (Jueming ze): این نیز گیاه بسیار موثری در کاهش چربی، کلسترول و قند خون است.
کرفس: فلاونوییدها یک گروه از ترکیبات پلی فنولیک می باشند و با کاهش خطر بیماری های قلبی رابطه دارند. کرفس کوهی یا همان کلوس، گیاهی حاوی فلاوونویید است. لذا در این تحقیق اثر کرفس کوهی بر فاکتورهای خونی مربوط به چربی به عنوان عامل آترواسکلروز و بیماری های قلبی عروقی در بیماران هایپرلیپیدمیک مصرف کننده لواستاتین مورد بررسی قرار گرفته است.
باید توجه داشت که مصرف گیاهان دارویی و استفاده از طب سنتی نیز باید تحت نظر پزشک معالج خود باشد، زیرا تأثیر این گیاهان در افراد متفاوت است و ممکن است با عوارضی همراه باشد.