علت، علائم و عوارض کلسترول خون بالا

478844_936

"كلسترول" واژه‌ای است كه برای اغلب انسان‌ها به خصوص برای افرادی كه در میانسالی و بالاتر به سر می‌برند، مهم است زیرا وجود مقادیر بیش از حد آن در خون سلامتی را تهدید می‌كند. كلسترول، ماده‌ای مومی و چرب-مانند است كه در تمام سلول‌های بدن یافت می‌شود. بدن انسان كلسترول خود را در كبد می‌سازد و برای ادامه حیات هم به آن نیاز دارد. اما افزایش میزان کلسترول خون برای سلامتی انسان مضر است و زیان هایی را ب همراه خواهد داشت.

علائم

زمانی که کلسترول خون بالا می رود هیچ علائم خاصی بروز نمی کند و نمی توان منتظر حالت مشخصی بود تا به آزمایشگاه مراجعه کرد. افزایش کلسترول نیز مانند پرفشاری خون بیماری خاموش است.
به همين دليل توصيه ميشود كـه كليـه افـراد بـالاي20 سـال هـر 5 سـال يكبـار كلـسترول خـون خـود را اندازهگيري كنند.
اما پس از چند سال از ابتلا و پیشرفت کلسترول بالای خون، علائمی بروز می کنند که در واقع عوارض آن هستند. افزایش کلسترول در طولانی مدت سبب رسوب در عروق، تنگی قطر آنها و مانع از جریان خون مطلوب از عروق به سمت اندام های تحانی می شود.
این پلاک ها ممکن است سفت شده و زمینه ساز بروز آنژین قلبی شود. یک لخته خون ممکن است تغییر شکل داده و عروق کرنر قلب را مسدود کرده و باعث آنفراکتوس شود. همین حالت اگر در عروق مغز اتفاق بیفتد سکته مغزی و اگر در عروق کلیه باشد نارسایی کلیه را در پی دارد.
علائم این ناراحتی ها تقریبا برای همه شناخته شده است و حتی در بعضی موارد باید فورا به اورژانس مراجعه کرد. به طور کلی مجموعه علائم بیماری قلبی در نتیجه افزایش کلسترول عبارتند از:
1. درد در عضله پشت پا
2. درد در سینه به صورت غیر قابل تحمل
3. حالت تهوع، سرگیجه
4. تب، سردرد
5. نفس نفس زدن، رنگ پریدگی
6. احساس سرما در دست ها و پاها
7. کاهش توان در صورت، دست ها و پاها به خصوص در یک طرف بدن
8. مشکل در صحبت کردن
9. مشکلات دید و...

دلایل

علل مختلفي براي افزايش كلسترول خون وجود دارند، برخي از آنها قابل كنترل و برخي ديگر غير قابل كنترل هستند.

رژیم غذایی ناسالم

نوع رژیم غذایی می تواند کلسترول را کم یا زیاد کند. اگر بیش از حد چربی های اشباع شده می خورید ، آن مضر است. مصرف موادی همچون گوشت قرمز-مرغ با پوست-ماهی-فراورده های لبنی پر چرب (شیر، پنیر و كره)-چربیهای اشباع و ترانس و هیدروژنه (جامد) - روغن نارگیل و خرما، بیسكوئیت ها، شیرینی جات، چیپس ها، پفك، غذاهای سرخ كردنی، سوسیس، همبرگر و كالباس، بستنی، پیتزا، زرده تخم مرغ، امعاء و احشاء حیوانی همچون جگر سیاه، مغز، سیرابی و قلوه حیوانات، میگو، خرچنگ، صدف.. همچنین، مواد غذایی بسته بندی شده که شامل روغن نخل، روغن نارگیل، کره کاکائو همچنین ممکن است چربی اشباع شده باشند. بنابراین، در برنامه رژیم غذایی روزانه خود سعی کنید بیش از حد چربی اشباع شده نخورید.

اضافه وزن

داشتن اضافه وزن می تواند باعث افزایش میزان تری گلیسیرید و کاهش HDL یا کلسترول خوب در بدن تان شود.
فعاليت بدني
فعالیت کم در طول زندگی می‌تواند باعث افزایش LDL (کلسترول مضر) و کاهش HDL (کلسترول مفید) ‌شود.

سن

هر چه سن شما بالاتر برود، بیشتر در معرض ابتلا به کلسترول خون بالا خواهید بود. به خاطر اینکه در این سنین میزان فعالیت بدنی کاهش پیدا می کند. نتایج پژوهش های محققان آمریکایی که روی مردان بالای ۴۵ سال و خانم های بالای ۵۵ سال انجام شده است نشان می دهد که این افراد بیشتر در معرض ابتلا به کلسترول خون بالا هستند.
خبر خوب اینکه حتی افراد مسن نیز می توانند کلسترول خود را کاهش دهند. ورزش و همچنین مصرف مواد غذایی سالم (غلات سبوس دار، میوه ها و سبزیجات)، کاهش وزن و ترک سیگار کمک زیادی به کاهش کلسترول خون می کند.

جنسیت

آقایان بیشتر از خانم ها در معرض ابتلا به کلسترول بالای خون قرار می گیرند. به همین دلیل نیز خطر بروز سکته ی قلبی در آقایان بیشتر از خانم هاست. در زنان، سطح کلسترول تا زمان یائسگی نسبتا پایین می ماند، اما پس از آن مشابه مردان افزایش خواهد یافت.
وراثت و سابقه ابتلا اعضای خانواده
سابقه پزشکی خانواده‌تان می‌تواند در ابتلای شما به کلسترول بالا تعیین کننده باشد به‌طوریکه اگر اعضای خانواده کلسترول بالا داشته باشند شما هم ممکن است به آن مبتلا شوید.
برخی افراد تغذیه ی سالمی دارند، وزن شان متعادل است، تحرک بدنی خوبی دارند و سیگار نیز نمی کشند، اما با این حال چربی خون شان بالاست. در این موارد چربی خون، عامل ژنتیکی دارد.
اگر یکی از اعضای خانواده ی شما دچار کلسترول خون بالا باشد، این احتمال وجود دارد که شما نیز دچار این مشکل شوید.
طبق آمارهای جهانی از هر پانصد نفر، یک نفر دچار کلسترول خون بالای ارثی است، به این معنی که بیشتر در معرض ابتلا به بیماری های عروق کرونری و سکته مغزی قرار دارد.
به همین دلیل توصیه می شود که اهمیت بیشتری به تغذیه خود بدهید، ورزش کنید، به طور مرتب آزمایش بدهید و از استرس و فشارهای روحی دور بمانید.

مصرف دخانیات

کشیدن سیگار یا قرار گرفتن در مکانی که افراد سیگاری حضور دارند، می تواند موجب افزایش چربی خون شود.
نه خودتان سیگار بکشید و نه در مکانی قرار بگیرید که اطرافیان سیگار می کشند. زیرا سیگار کشیدن یا استنشاق دود سیگار هر دو عاملی است برای افزایش چربی خون و بخصوص بالا رفتن میزان تری گلیسیرید خون.

عوارض

در بعضی افراد بالا بودن چربی خون باعث میشود مقداری از چربی ها در مویرگ های قلب رسوب کرده و انسداد شرایین ایجاد کند. در نتیجه رگ‌ها باریک می‌شوند و جریان خونی که به قلب می‌رسد کندتر یا مسدود می‌شود. خون حامل اکسیژن به قلب است و اگر خون و اکسیژن به قلب نرسد، ممکن است دچار درد در قفسۀ سینه شوید. اگر منبع خون به حدی برسد که قلب به طور کامل به دلیل انسداد ناگهانی بایستد، نتیجۀ آن حملۀ قلبی است. در صورتی که اگر یک لخته خون (در اثر انسداد رگها و عروق)، جریان خون به مغز را مختل سازد، انسان دچار سکته مغزی می‌شود.
از دیگر عوارض افزایش کلسترول خون ابتلا ابتلا به کبد چرب، بسیاری از افراد دارای چربی خون بالا کبد شان چرب میشود چون کبد در معرض مستقیم رسوب چربی های اضافه خون قرار دارد.
زيادى کلسترول هم براى زنان و هم براى مردان خطرناک است، اما هورمون زنانه استروژن از زنان در برابر اثرهاى بد کلسترول محافظت مى‌کند پس از يائسگى ميزان استروژن خون کاهش و برعکس‌اثرهاى بد کلسترول افزايش مى‌يابد بنابراين زنان بايد بويژه پس از يائسگي، مواظب مقدار کلسترول خون خود باشند.