عوارض چربی خون بالا

174434716273135102a

منظور از افزایش چربی خون یا هیپرلیپیدمی، افزایش کلسترول و تری‌گلیسیرید بیش از مقدار طبیعی آنها است که باعث بیماری چربی خون می شود. میزان این مواد در خون در اثر مصرف مواد غذایی بیش از میزان مورد نیاز یا هنگام بروز اختلال در سوخت و ساز چربی، افزایش می‌یابد. کنترل و پایش چربی های خون از آن جهت که مقادیر بالای آن خطربیماری های قلبی و عروقی را افزایش می دهد دارای اهمیت ویژه می باشد.

معمولاً افزایش چربی خون به صورت بی سروصدا سیرش را طی می كند و زمانی علائم واضحش بروز می كند كه عوارض وخیم آن كه در ادامه خواهیم گفت، مدت ها است كه اتفاق افتاده و متاسفانه درمان را برای بیمار خیلی وخیم می سازد. اما اگر بخواهیم چاره ای علایم بالینی را ذكر كنیم، می توان موارد زیر را كه جزء شایع ترین علائم هستند، نام ببریم.علایم شایع هایپرلیپیدمی به صورت گرهك های زردرنگ چربی در پوست زیر چشم ها، پوست ناحیه آرنج و زانو و در پاره ای از موارد بزرگ شدن طحال و كبد و همچنین در برخی انواع هایپرلیپیدمی حلقه های سفیدی در اطراف مردمك چشم ها پدیدار می شود.

خطرات و عوارض افزایش چربی خون

اگر کلسترول بد زیادی در خون جمع شود پلاک‌های چربی بر روی سرخرگ‌های بدن ایجاد می‌شود و روند تصلب شرایین (یا آترواسکلروز) آغاز می‌گردد. اگر این رسوبات موجب کاهش جریان خون سرخرگ‌های تغذیه کننده قلب شوند ممکن است فرد دچار درد قفسه سینه شود، که آن ‌را آنژین قلبی می‌نامند. اگر در کنار پلاک یک لخته خون تشکیل شود و منجر به قطع جریان خون گردد، ممکن است فرد دچار حمله قلبی شود. اگر یک لخته خون، جریان خون به مغز را مختل سازد، انسان دچار سکته مغزی می‌شود. ممکن است با مصرف غذاهای حاوی مقادیر بالای چربی و کلسترول، سطح کلسترول بد (LDL) خون افزایش یابد. غذاهای غنی از چربی‌های اشباع و چربی‌های ترانس مانند کره، پنیر، گوشت قرمز، گوشت‌های فرآوری‌شده مانند سوسیس و کالباس و کیک‌ها و روغن‌های نباتی جامد هیدروژنه که گاه در تولید بیسکویت‌ها هم مصرف می‌شوند، بیشترین میزان خطر را ایجاد می‌کنند .

لیپوپروتئین‌های با چگالی زیاد (کلسترول خوب) (HDL )، کلسترول را از سلول‌های بدن به کبد منتقل می‌کنند. کبد محلی است که کلسترول را از بدن دفع می‌نماید. اکثر پزشکان بر این عقیده‌اند که در واقع کلسترول خوب (HDL) می‌تواند روند پیشرفت تشکیل پلاک را از طریق برداشت کلسترول از آن آهسته‌تر سازد. به نظر می‌رسد که سطح بالای کلسترول خوب (HDL) در مقابل حمله قلبی محافظت کننده است ولی سطح پایین آن انسان را در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به حمله قلبی و سکته مغزی قرار می‌دهد.

علاوه بر این افزایش چربی خون بدن را با عوارض و خطرات دیگری روبرو می کند که عبارتند از:

  • ایجاد سنگهای کیسه صفرا
  • خطر افزایش فشار خون
  • التهاب لوزالمعده
  • خطر ابتلا به سرطان پروستات
  • التهاب کبد یا هپاتیت
  • فراموشي، گيجي و خواب آلودگي

نکته ای که باید مورد توجه قرار گیرد این است که مشکلاتی که بر اثر افزایش چربی های خون پیش می آید ممکن است ناشی از افزایش تری گلیسیرید یا کلسترول باشد. اما نباید به اشتباه تصور کنید فقط بالا بودن کلسترول خون مضر است و افزایش تری گلیسیرید موجب بروز هیچ مشکلی نمی شود، بلکه بالا بودن میزان کلسترول و تری گلیسیرید خون، هر دو تقریبا به یک اندازه خطرساز است و سلامت انسان را تحت تاثیر قرار می دهد.

علاوه بر اینکه افزايش چربي خون از جمله بيماري‌هاي مزمن است كه به دليل اختلالات متابوليسمي ناشي از عوامل متعدد ايجاد مي‌شود و با اينكه داروهاي كاهنده چربي خون در دسترس هستند هنوز اين بيماري يكي از عوامل مهم در تشديد بيماري‌هاي قلبي -عروقي در بيماران مبتلا به ديابت، فشارخون بالا و بيماران قلبي و عروقي مي‌باشد. عواملي مانند عدم رضايت بيماران به مصرف داروهاي رايج كاهنده چربي خون، بروز عوارض جانبي ناشي از مصرف بيش از حد و طولاني‌مدت اين داروها، بيماري‌‌هاي ناشي از افزايش چربي خون و هزينه‌هاي تحميلي بر بيماران موجب شده است كه تمايل به درمان‌هاي جايگزين و سنتي افزايش يابد.

عوامل خطر

عواملی که خطر ابتلا به چربی خون بالا را افزایش می دهد عبارتند از:

1- اضافه وزن 2- کمبود فعالیت 3- عادت به سیگار کشیدن 4- خوردن غذاهاي چرب و حیوانی 5- زرده تخم مرغ – سس مـایونز -

کالباس- میگو و خاویار- جگر- کله پاچه- شیرینیجات 6- کم کاري تیروئید

پیشگیری

راههای متعددی برای کم کردن سطح کلسترول تام ، کم کردن کلسترول بد و اضافه کردن به کلسترول خوب وجود دارد. خبر خوب اینکه : انجام تمام این کارها در دست شما ست .آنهایی که چاق هستند، غذاهای پرچرب می خورند و ورزش نمی کنند پیشنهادات زیر تغییرات مهمی در زندگی اشان ایجاد خواهد کرد. به یاد داشته باشیم، مجبور نیستیم همۀ تغییرات را همزمان ایجاد کنیم و هر تغییر کوچکی که ایجاد کنیم خطر بیماری قلبی را کاهش می دهد. بهترین راه برای رسیدن به تغییرات در شیوۀ زندگی این است که در هر زمان یک قدم بردارید.

توصیه های مراقبتی

چند توصیه برای مراقبت از چربی خون:

  • هوشیار باشید که افراد لاغر هم به کلسترول بالا دچار می‌شوند.

چربی خون بالا یکی از شایع‌ترین بیماری‌های غیرواگیر قرن محسوب می‌شود. همه ما می‌دانیم که مصرف غذاهای پرچرب، اضافه وزن و کمبود تحرک بدنی هر سه می‌توانند چربی‌های خون را بالا ببرند و در نهایت باعث سکته قلبی یا مغزی شوند. اما اگر تصورتان بر این است که فقط چاق‌ها و افراد مسن دچار بیماری چربی خون می‌شوند سخت در اشتباه هستید! درواقع افراد لاغر هم ممکن است حتی از سنین جوانی دچار این اختلال متابولیک شوند. پس در هر سن و با هر وزنی که هستید باید همیشه گوش به زنگ باشید و از 20 سالگی در فواصل منظم آزمایش خون انجام دهید.

  • خطر ابتلا به بیماری قلب و عروق و بروز حمله قلبی را می‌توان با ایجاد تغییرات غذایی که موجب کاهش چربی خون می‌شود، کاهش داد.
  • باید به دقت غذاهای روزانه خود را بررسی کنید. این کار را حتی زمانی که غذاهای بیرون از منزل را مصرف می‌کنید نیز انجام دهید.
  • انتخاب غذاهای کم چربی به معنی خوردن تنها نان و آب نیست. شما می‌توانید غذاهای متنوع و لذت‌بخشی میل کنید.